HET LIJKT WEL ZOMER!

Na een teleurstellende zomer hebben we een zonnige, prachtige herfst, met al geruime tijd relatief hoge temperaturen. Velen grijpen de gelegenheid aan om nog even te genieten van deze prachtige dagen.
Vorige week zondag waren Riet en ik te gast bij Magdalena en haar gezin; altijd een belevenis, en niet alleen voor Riet! 
De manier, waarop de kinderen en Riet met elkaar communiceren, is verbazingwekkend. Zij spreken een taal met elkaar die voor ons, volwassenen, nauwelijks verstaanbaar (begrijpelijk) is. Het is in hoge mate lichaamstaal, zoals alleen kleine kinderen dat kunnen.
En wij, volwassenen, slaan dit met verbazing gade. Deze momenten zijn goud waard.


Al een heel lange tijd
zijn we je een beetje kwijt.
Je bent er wel, en toch ook weer niet,
en vaak doet ons dat veel verdriet.
Je gaat steeds verder bij ons vandaan,
helaas moeten we je laten gaan....


Ergens las ik dit, en het is echt waar. Hoewel Riet opmerkelijk frisse momenten heeft, is ze 's-avonds, als ik tegen zevenen op bezoek kom, vaak te moe om gezellig nog een uurtje samen door te brengen. Al bij de begroeting geeft ze aan, dat ze erg moe is en eigenlijk liever naar bed wil. En wie ben ik dan, om andere dingen te wensen?


Vanaf afgelopen donderdag heb ik mijn avondbezoek verlegd naar de ochtend, 11 uur. Een enkele keer heeft ze ergens anders in het gebouw een programma 's-morgens, maar dat is om 11 uur afgelopen, zodat we daarna samen nog even gezellig bij elkaar kunnen zitten. En dan is ze nog fris genoeg om dit samenzijn als fijn te ervaren.


Wegens een reünie met mijn studiegenoten was ik gisteren in Bergen op Zoom, maar gelukkig was Gerda bereid om het middagbezoek van mij over te nemen. Het mooie weer gaf haar de gelegenheid een wandeling buiten te maken. Ik kreeg wat foto's van Gerda.

Vanmiddag om 3 uur was er de jaarlijkse ziekenzalving, waar ik Riet voor had ingeschreven. In een eenvoudige kerkdienst werden de aanwezige bewoners door de priester door handoplegging en zalving voorzien van de nodige geestelijke bagage. Na afloop was er een gezellig samenzijn met koffie of thee met cake.

Helaas hadden we geen gelegenheid meer om nog een wandeling te maken. 

Tot een volgende keer!

Kijk eens naar het volgende filmpje:

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=uHkwd2oB7W4

ZOMERSE DAGEN

Terwijl ik dit schrijf, luister ik naar de radio. Strandweer! Ongelooflijk, 1 oktober, 25 graden.
Ook de hele afgelopen 10 dagen is het schitterend weer geweest. Vorige week zaterdag- en zondagmiddag ben ik met Riet wezen wandelen, niet te ver vanwege m'n voetblessure, maar wel even lekker naar buiten. 
Riet vindt dat geweldig! Zaterdags via Kethel naar het winkelcentrum om daar bij Bakker Klootwijk (wie kent hem niet?) een lekkere koek te halen, die we vervolgens ergens op een bankje samen oppeuzelen, met een sapje voor Riet. En op zondag een wandeling naar parkachtige plekjes in de omgeving. 
Dit wekelijkse recept wil ik zo lang als mogelijk volhouden, want Riet geniet er van (en daar gaat het toch om?). En om de 2 à 3 weken onze visite aan Magdalena en haar gezin: een wederzijds feest!
Kortom: vanmiddag en morgen nog profiteren van het mooie weer!


Riet is weer helemaal de oude; ze schuifelt weer door de gangen, op zoek naar een rustig plekje, dat ze helaas niet meer zelfstandig kan vinden. Voor haar is het te hopen, dat iemand van het personeel haar een arm geeft om haar ergens neer te zetten, want anders blijft ze schuifelen tot ze een ons weegt. 
Het schuifelen is ook haar manier om te vertellen dat ze hoognodig verschoond moet worden. Erg vervelend als je dit niet kunt zeggen. Nu moet ze wachten tot er iemand toevallig in de buurt is en het onheil ruikt.....


De afgelopen week kreeg ik zowel van Harmke, als ook van Gerda en Karina positieve berichten over Riet. Ze is vrolijk, kan glimlachen, maar is ook assertief naar anderen als er (in haar beleving) teveel herrie is. 
Heel duidelijk is wel, dat Riet 's-middags veel beter benaderbaar is dan 's-avonds. Het keerpunt bij Riet ligt bij de avondboterham, rond 6 uur. Daarna zakt zij (en de meeste anderen) weg in een soort vóórslaap.
Het sapje van 7.30 uur wil er nog wel in, maar reageren op wat je zegt wordt al minder op dit late (!) uur. 


Afgelopen donderdagavond was er weer een muziekavond door een ingehuurde artiest. Vroeger ging ik daar altijd heen met Riet, want dat was best gezellig. Maar sinds een paar maanden laat ik dit voorbij gaan vanwege het relatief late tijdstip (van 19.30 uur tot 21.30 uur), maar ook vanwege het hoge aantal decibellen. De ene artiest heeft nog grotere geluidboxen dan de andere, en er iets van zeggen werkt bij die mensen als een rode lap op een stier. Zijn inderdaad doof door hun eigen decibels. 


Maar afgelopen donderdagavond was er iets bijzonders: een pianist met als hobby fotografie en filmen -maar het kan ook andersom zijn- speelde prachtige klassiekers als ondersteuning van door hem gefilmde dieren in ARTIS. Heel creatief en voor de meesten erg prettig en herkenbaar.
Maar het probeerseltje met Riet was van korte duur: bij de pauze (na het advocaatje-met-slagroom) zijn we terug gegaan naar de afdeling, waar iedereen intussen al naar bed was. Duidelijk niet meer geschikt voor Riet vanwege het late tijdstip.
Ik denk, dat voor velen die avonden te laat zijn. Zeker voor de mensen van de verpleegafdeling.


Afgelopen zaterdag was er het maandelijkse koffieconcert waar een fantastisch klassiek concert werd gegeven door 2 dames (dertigers) op dwarsfluit en vleugel. Het publiek zat ademloos te luisteren naar een uitvoering van hoge kwaliteit. Ook Riet zat aandachtig te luisteren!


Gisteravond was er algehele onrust in de 4 huiskamers van de afdeling. Een duidelijke indicatie, dat er een weersverandering aan zit te komen.
We wachten de komende weken af.


De hartelijke groeten!

WEER IN RUSTIG VAARWATER

Het zag er niet best uit, zo'n 10 dagen geleden. Zorgelijke gezichten, intern beraad over "hoe nu verder?", extra aandacht voor onvoorziene veranderingen. Ik werd er niet vrolijk van.
En dan merk je, wat ervaring betekent: Peggy (al jaren in het vak) stelde me gerust. "Komt wel weer goed, wacht maar af." Mijn ongeloof was kennelijk duidelijk leesbaar op mijn gezicht.
Zij heeft gelijk gekregen. De eerste dagen ging het moeizaam. Riet had moeite met eten en drinken; had regelmatig weer last van insulten (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Epileptisch_insult ), en kon niet goed meer op haar benen staan. 
Maar een paar dagen geleden zag ik haar weer door de gangen schuifelen met diep gebogen hoofd.
En nu eet en drinkt ze weer als voorheen. Met smaak, want ze wordt gevoerd, en dat betekent persoonlijk contact.
Vorige week zaterdag ben ik met Riet wezen wandelen. Via Kethel naar het winkelcentrum, waar we werden vergast op een operaconcert van een pianist met 2 sopranen. Riet vond het geweldig en was weer helemaal "terug van weggeweest".
Omdat Riet 's-avonds meestal te moe is om goed contact te hebben met bezoekers, heb ik Gerda, die geregeld op de zaterdagavond kwam, voorgesteld de middag van mijn vrije woensdag in te vullen. Afgelopen zondag is ze samen met mij komen proefdraaien, want het manoeuvreren met een rolstoel vereist enige handigheid. En afgelopen woensdag heeft ze tot haar volle tevredenheid de eerste test doorstaan. Zo'n wandeling betekent: zorgen dat Riet naar het toilet geweest is, aangekleed is en in de rolstoel is gezet. En bij terugkomst weer afleveren bij het dienstdoende personeel. Lijkt allemaal eenvoudig, maar kost geduld en tijd.


Vorige week kreeg ik via de dagelijkse berichtenservice van GMAIL een boekbespreking van een opmerkelijk boek van de Vlaamse schrijver Erwin Mortier met de titel "Gestameld Liedboek". Ik heb het boek aangeschaft, zeer de moeite waard. Kijk voor de recensie op 
http://www.rnw.nl/nederlands/article/gestameld-liedboek-%E2%80%93-erwin-mortier


En in Taalpost van http://www.onzetaal.nl/ las ik:

Boek van de week: het verlies van taal, in taal gevat

De nieuwe roman van Erwin Mortier, Gestameld liedboek, gaat over de ziekte van Alzheimer bij zijn moeder. Het boek wordt allerwegen geloofd omdat het in zulke mooie taal geschreven is – en het gaat ook óver taal. "Die ziekte zorgt ervoor dat zij haar woordenschat, taalvermogen en geheugen onomkeerbaar kwijtraakt, en daarmee steeds meer transformeert tot een leeg omhulsel van de persoon die ze ooit was", schrijft recensent Irwan Droog op de website van boekhandel Athenaeum. En: "Mortier bereikt een stilistisch hoogtepunt in Gestameld liedboek, dat door een verfijnde balans het verdwijnen van de taal in taal heeft kunnen vatten. Hij heeft de juiste woorden gevonden, en geen woord te veel opgeschreven."


Van buurvrouw Véronique kreeg ik een zak handperen van de boom van haar schoonmoeder. Na enig zoeken op internet vond ik een geschikt recept voor 'peren op sap', want 1,5 KG peren eten in m'n eentje zag ik niet zitten. Nou, Riet geniet met volle teugen van de sap; de peren neem ik dan wel als dessert!


Vanmiddag ga ik (als het weer meezit) wandelen met Riet. Geen groter plezier voor haar!
En morgen op visite naar Magdalena. Alleen dat drempeltje bij de voordeur van Magdalena! Het begrijpen van wat je zegt lukt soms nog wel bij Riet, maar het aansturen van haar ledematen is een heel ander verhaal. We zullen zien.


De vrije woensdag bevalt me uitstekend. Mensen om mij heen hadden me al gewaarschuwd: elke dag op bezoek is op den duur niet vol te houden. Maar ook dat moest ik ondervinden. Nu kan ik wat meer afstand nemen, zodat ik minder gespannen deze periode overleef. Want het is echt survival-of-the-fittest. 
Nu ik een tijdje wegens een voetblessure (hielspoor) niet kan wandelen, ben ik overgestapt op de fiets. Niet de e-bike van Riet hoor, want die gebruik ik uitsluitend om snel heen en weer te rijden naar DrieMaasStede. Nee, ik heb onlangs een nieuwe fiets aangeschaft voor de nodige lichaamsbeweging, en ik maak nu leuke tochten in de verre (met auto) en dichtbije omgeving.
Zie hier m'n nieuwe fiets!

De hartelijke groeten, en tot een volgende keer!

Lichte beroerte (herseninfarct)

Vrijdagochtend werd ik door de afdelingsarts gebeld over de huidige situatie van Riet.

Gedurende de laatste dagen, eigenlijk vanaf dinsdag gaat het niet zo goed met Riet. De arts denkt nu, naast de blaasinfectie, aan een kleine herseninfarct, aangezien Riet slecht reageert, een dikke tong heeft, slecht slikt, wegzakt naar één kant. 

Om dit uit te sluiten zou Riet naar het ziekenhuis moeten voor een hersenscan, maar hiermee is het genezingsproces niet geholpen en geeft alleen verkeerde prikkels aan Riet. 

Riet krijgt nu aangepast voedsel, alles in papvorm om verslikken te voorkomen.

Was het de laatste tijd al moeilijk communiceren met Riet, het is nu nog moeilijker, maar zeker niet onmogelijk. Maar geadviseerd wordt rustig aan te doen, alles in overleg met het personeel, dat aangepaste instructies heeft. Zo is drinken wel mogelijk, maar alleen aangedikt (spul van Nutricia, voor baby's). Vrijdagavond heb ik m'n dagelijkse bramensapje op die manier uitstekend met een lepel kunnen voeren.

Maar o,o, wat een vieze troep is dat. Alle vocht (ook thee en koffie) wordt door dit goedje omgezet en een gelei-achtige substantie, waar van de smaak vervolgens niet meer te pruimen is. Riet vindt het niet lekker, dus is drinken (vocht toedienen) nu een heus probleem. 

In overleg met het personeel gebruik ik nu onverdunde bramensap. En dat gaat prima.

Zondagmiddag lag Riet in bed. Volgens het dienstdoende personeel was ze erg onrustig, maar ook in bed was ze eigenlijk niet te houden. Mijn komst bracht de nodige rust: binnen 5 minuten was van onrust geen sprake meer en lag Riet ontspannen naar de zachte achtergrond te luisteren, snoepend aan de bramensap. En tussendoor probeerde ze met wijd open ogen haar verhaal te vertellen over iets wat haar zo bezig hield. Haar gezicht straalde.

Gisteravond rond half 6 werd ik gebeld door de afdeling, dat Riet even daarvoor was gevallen: ze was opgestaan uit de rolstoel en onderuit gegaan. Gelukkig zonder nare gevolgen. 

Toen ik rond 7 uur kwam, lag ze in bed omdat ze zo moe was. Toen ik de halfdonkere kamer binnenstapte en zij mij zag en herkende, kwam er een grote smile op haar tandeloze gezicht. En weer ontstond hetzelfde tafereel als de middag ervoor: ontspannen genieten van zachte muziek, af en toe snoepend aan de bramensap. Wel merkte ik af en toe lichte trekkingen (schokken), zoals een paar weken geleden.

Zojuist ben ik terug gekomen van het gesprek met de arts en de zorgcoördinator.  

De voorlopige c

onclusie luidt, dat Riet aan het einde van haar krachten is. De goede en slechte momenten wisselen elkaar steeds vaker af. Kon ze een paar weken terug nog zelfstandig vluchten naar een rustig plekje, nu is dat er niet meer bij. 

Riet knapt -medisch gezien- wel wat op, maar gaat, over het geheel gezien, steeds verder achteruit. 

Kortom: niet leuk, en hopelijk vindt het lichaam weer de kracht om te revalideren.

Besproken is, dat het beleid er nu op is gericht, dat ze het de komende tijd zo prettig mogelijk heeft. Voorlopig krijgt ze bloedverdunners.

Ik heb nog eens opgezocht wat een herseninfarct eigenlijk in houdt. 

Wikipedia (

http://nl.wikipedia.org/wiki/Herseninfarct) 

 zegt:

       

Een herseninfarct, in de volksmond ook wel beroerte genoemd, ontstaat door een blokkade van een bloedvat in de hersenen. Een deel van dehersenen komt zonder zuurstof en voedingsstoffen en ondervindt hiervan schade en gaat minder functioneren of sterft af.

Bij een embolie is een bloedprop van een ander deel van de slagaderlijke circulatie losgeschoten en is vast komen te zitten in een slagader. Dit kan zijn in de hersenen zelf, maar ook in een ader die bloed naar de hersenen brengt. Als een bloedprop losschiet en een bloedvat in de hersenen blokkeert, ontstaat een infarct. Belangrijkste plaatsen waar de stolsels vandaan komen zijn de halsslagaderen (door aderverkalking aldaar) en het hart (doorhartritmestoornissen, vooral bij atriumfibrilleren ('boezemfladderen') en door afwijkingen van de vorm van het hart (bv cardiomyopathie) of de kleppen.

De gevolgen van een herseninfarct zijn afhankelijk van waar in de hersenen het infarct optreedt en de hoeveelheid hersenweefsel dat beschadigd is. Gevolgen die er onder andere kunnen zijn, zijn:frontaal syndroom, verlamming (meestal halfzijdig), gevoelsstoornissen, gezichtsvelduitval, slikstoornissen, afasie. Deze verschijnselen kunnen ook ontstaan na een hersenbloeding. Ze worden samen beschreven onder de noemer CVA (cerebrovasculair accident). Beroerte is de derde doodsoorzaak in de Westerse wereld, na hartaandoeningen en kanker. Van alle patiënten met een beroerte overlijdt een derde binnen het eerste jaar na de beroerte. Ongeveer 10% van de patiënten krijgt opnieuw een beroerte in de loop van het eerste jaar.

Recent onderzoek laat zien dat 70% van de patiënten na een beroerte last heeft van cognitieve, emotionele en gedragsproblemen. Ongeveer 2 op de 5 patiënten ondervindt als gevolg van de beroerte min of meer ernstige beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten in het dagelijks leven. Beroerte is hiermee een van de belangrijkste oorzaken van invaliditeit.

De gevolgen worden bepaald door de plaats in de hersenen waar een beroerte zich voordoet. In elk deel van de hersenen bevindt zich een ander "regelcentrum" voor bepaalde lichaamsfuncties, emoties en gevoelens. Lichamelijke gevolgen van een beroerte kunnen zijn: éénzijdige verlamming, gedeeltelijke blindheid(hemianopsie), afasie/dysartrie. Naast lichamelijke gevolgen zoals éénzijdige verlammingen, is er vaak sprake van "minder zichtbare" gevolgen, vergeetachtigheid, depressiviteit en gedragsveranderingen.

Ik heb in de kantlijn een link bijgeplaatst naar een interessante instructiefilm, waarin het technische verhaal prima is toegelicht door middel van een geacteerd verhaal. Klik daarvoor op de link MET MIJ IS NIKS MIS.

Tot een volgende keer.

AVONDBEZOEK. Zinvol of zinloos?

Gisteren las ik in de agenda van Riet, dat Gerda zaterdagavond geweest is. Riet lag in bed, en beiden zullen er niet veel aan gehad hebben, vermoed ik. 

Natuurlijk, je komt in de eerste plaats voor Riet, maar als zij niet of nauwelijks reageert op je bezoek, dan word je er toch wel een beetje moedeloos van.

Mij is dit ook al eens overkomen, en ik ben toen rechtsomkeer naar huis gegaan. Lekker laten slapen.

Ik begrijp wel hoe dat komt: als ze die dag "druk" geweest is (bezoek, therapie, bewegen-op-muziek, onrust in de huiskamer) heeft ze veel energie moeten geven, en dan is ze 's-avonds doodmoe. Dat maak ik de laatste tijd geregeld mee. 

Een paar dagen geleden trof ik haar aan in de badkamer, helemaal ontkleed, want ze had zich bevuild, en werd nu gewassen. Ik schrok van dat magere lijfje: geen grammetje vet meer. Krom en oud als een vrouw van 100+. En dan begrijp ik heel goed, dat ze steeds minder energie heeft om de dag door te brengen.

Eten doet ze goed, maar al haar energie gaat verloren aan het aansturen van haar lichaam: eten, drinken, lopen, maar ook: luisteren en goed reageren. Het gaat steeds moeizamer. En ze wil zo graag contact houden. Maar zelfs dat gaat steeds moeizamer. 

Gisteren waren we op theevisite (= koffie + gebak!) bij Magdalena. Het eten van het slagroomgebak ging goed, maar het drinken werd een ramp. In de mond krijgen lukte nog wel, maar dan liet ze het zo weer uit de mond lopen. Lag ook wel aan mij, want ze werd door ons gesprek afgeleid.

Ook het aansturen van haar voeten gaat steeds moeizamer: een drempeltje is een probleem, een stoep op of af gaat niet, want ze weet niet hoe dat moet. De opdracht "voet omhoog" wordt niet meer begrepen.

Jammer, want ik heb de laatste tijd goed en prettig contact met haar. Maar ze raakt duidelijk uitgeput gedurende de dag door de energie vretende acties. 

Gisteren, bij Magdalena, zat ze heerlijk mee te kletsen met ons en de kinderen, maar op een zeker moment was ze zo moe van die inspanning, dat ze naast me zat te slapen.....

Dus, willen we wat meer plezier aan onze bezoekjes hebben, dan moeten we voor de middag kiezen. 

Karina, Harmke en Cora gaan (min of meer regelmatig) 's-middags, maar ervaren ook de algehele achteruitgang van Riet. Gerda koos voor de zaterdagavond, omdat er dan volledige stilte heerst in DrieMaasStede door het ontbreken van bezoek en de minimale personeelsbezetting vanwege de weekenddienst. Ik heb veel bewondering voor het doorzettingsvermogen van deze lieve vriendinnen.

Ik heb Gerda de woensdagmiddag voorgesteld, want op woensdag ga ik niet meer naar Riet, uit zelfbescherming. In overleg met de gezinspsycholoog en Jos ga ik dit eens uitproberen, omdat ik nauwelijks meer aan andere dingen toe kom. Ik wil graag meer tijd voor familiebezoek en andere prettige dingen. Want ik merk, dat ik aan het vereenzamen ben, en daar heb ik absoluut geen zin in.

Middagbezoek: je hoeft niet bang te zijn dat er allerlei activiteiten zijn, want als er toevallig iets te doen is, dan is dat om 4 uur altijd afgelopen. Maar meestal is er niets te doen. Het voordeel is, dat de meeste bewoners actiever zijn, en vaak nog aanspreekbaar. Om 4 uur is er een soepronde voor wie wil, en daarna is het wachten op de boterham van half 6. 
En je kunt altijd de afdeling bellen om te informeren, of je bezoek gelegen komt:  afdeling De Kameel              010-427 8387       of             010-427 8388      .

Van buurtbewoonster Lia (van wie de moeder ook Alzheimer heeft) kreeg ik het volgende gedichtje toegestuurd:

“Een tijd geleden” zegt ze als ik bel,

eergisteren is ze alweer vergeten.

Ze moppert op de regen, op het eten,

op mij, omdat ik niet genoeg vertel.

Ze werd vanmorgen plotseling onwel,

kortademig, haar longen zijn versleten,

En of ik op bezoek kom wil ze weten.

“dan gaan we lunchen in een goed hotel”.

Haar leven is gereduceerd tot wachten,

ze komt het huis, haar kamer niet meer uit,

naar buiten kan alleen nog in gedachten.

De tijd verdwijnt als zij haar ogen sluit,

ze droomt zicht jong, in eindeloze nachten.

Een treffend gedichtje, waarin ik veel herken.
Ach, er is genoeg om over te schrijven. Maar de tekst moet niet te lang zijn, want dan haken lezers af. Uiteindelijk is het toch mijn bedoeling het reisverhaal van Riet (en van mij) bekendheid te geven. Het taboe rond Alzheimer is nog steeds niet doorbroken: vooral in kringen uit andere culturen heerst nog erg veel onbegrip over deze vreselijke ziekte.
Zolang ik het volhoud, zal ik regelmatig van me laten horen!


Groeten, en tot een volgende keer.

DE BRIL VAN RIET

Terwijl het onweer al geruime tijd over ons heen trekt, en nu ook de  regen naar beneden komt, gaan mijn gedachten naar Riet, die op dit moment (9.30 uur) aan het ontbijt zit en wacht op iemand die haar komt helpen met eten. Triest als je zelfs dat niet meer zelfstandig kunt.
Gistermiddag maakten Riet en ik de al eerder geplande, maar door het slechte weer uitgestelde wandeling naar de opticien in het winkelcentrum. De bril van Riet heeft het de laatste tijd zwaar te verduren, waardoor de pootjes zover uit elkaar gingen staan, dat het dragen steeds moeizamer ging. 
De functie van deze bril is nog maar zeer beperkt: lezen doet ze al lang niet meer, hoewel ze met enige inspanning nog wel een woord kan ontcijferen. Maar Riet vindt het prettig om die bril te dragen, want dan voelt ze zich kompleet, zoals je je ook voelt, als je een mooie ketting draagt. Good feeling dus.
Gelukkig kon de brillenboer de bril nog reconstrueren. Riet was er duidelijk gelukkig mee! Het ijsje van bakker Klootwijk (what is in a name? maar beroemd in het Rotterdamse) smaakte des te lekkerder.


Bij de val van Riet op 17 juni kwam ze met haar hoofd op de vensterbank, net als de vorige keer, toen ze op dezelfde wijze viel en naast de hoofdwond ook haar arm brak. Tot op heden is die hoofdwond nog steeds niet genezen. Steeds krabt ze de korstjes open, omdat de wond jeukt. Als je er iets van zegt, begrijpt ze precies wat je zegt, en beweert er absoluut niet aan te komen. Maar vijf minuten later is ze het vergeten, en voelt ze iets jeuken....
De dokter is er gisteren bij geweest, en nu wordt de wond 2 keer daags verzorgd met een ontsmettingsmiddel. En nu maar hopen, dat dit helpt.


Muziek is een bekend middel om oudere mensen prettige uurtjes te verschaffen. Op de afdeling circuleert een mapje met (erg) oude liedjes, anno begin vorige eeuw. Soms is er iemand die zich waagt aan het zingen van deze liedjes, tot groot vermaak van de kamergenoten. Maar zelfs voor de bewoners is deze oude koek niet meer te pruimen, wat meermalen luid en duidelijk kenbaar wordt gemaakt. Maar ook de liedjesprogramma's op de TV vinden weinig waardering bij de bewoners. 
Regelmatig zijn er muziekavonden in het restaurant, waar de moderne troubadours met hun elektronische computergestuurde orkest de bewoners hun kunsten vertonen met erg veel decibels.  Voor de meeste bewoners van de afdeling is het bijwonen van zo'n avond niet haalbaar: de meesten gaan tussen 19.00 en 20.00 uur naar bed, moe van de lange dag zitten. En zo'n avond duurt van 19.30 tot 21.30 uur. Lang heb ik het bijwonen van deze avonden volgehouden met Riet, maar de laatste tijd moeten we steeds vaker voortijdig opbreken, omdat Riet het niet meer zo lang volhoudt.
Maar wel duidelijk is, dat deze artiesten hun programma goed hebben afgestemd op de doelgroep: muziek uit de jaren 60, 70, 80. En dat vaak met groot succes.
Met hulp van vriend Jan hebben we de afdeling nu verrijkt met enkele CD's met Nederlandse liedjes uit de jaren-70. Toppers van toen, je had de mensen moeten horen!! Op de rustige uurtjes kan nu op een leuke manier de gezapigheid van de lange middag doorbroken worden.


Het zware weer trekt nu weg naar het oosten; met een beetje geluk breekt vanmiddag de zon door en kunnen we weer wandelen. Niet te ver helaas, want ik kamp sinds een paar weken met een vervelende voetblessure (een hielspoor), opgelopen bij een te fanatieke wandeling in ruig terrein. In plaats van de wekelijkse wandelingen fiets ik dan maar voor de nodige beweging. Met behulp van fysio hoop ik over een paar weken toch weer te kunnen wandelen als voorheen. Nu moet ik met Riet  rustig aan doen: niet te ver, en af en toe een bankje.


Tot een volgende keer!

Duizend gezichten

De duizend gezichten van Alzheimer, daar moet ik steeds aan denken als ik bij mijn dagelijkse bezoekjes aan Riet de afdeling binnenstap vanuit de lift. 
Ja, natuurlijk, het is een typische verpleegafdeling: de meeste van de 32 bewoners zijn sterk hulp-afhankelijk, deels door lichamelijke klachten, maar vooral door de psychische aftakeling. 
Ik heb me ermee verzoend, dat het   levenseinde van Riet dichterbij is dan ik tot voor kort wilde geloven.
Niet iedereen bij Riet op de afdeling heeft Alzheimer, maar statistisch zal het ongeveer 80% van de bewoners zijn. De rest heeft andere vormen van dementie. 
Ik lees veel over deze slopende ziekte, en ik kom er steeds meer achter, dat ieder mens uniek is, ook de Alzheimerpatiënt in elke fase van zijn ziekte. Veel verhalen lijken op elkaar, zoals wij allen op elkaar lijken. Maar individueel is iedere Alzheimerpatiënt volstrekt uniek in de persoonlijke beleving van de ziekte. Daarom is het verplegen van deze mensen zo lastig en immens zwaar. Je kunt slechts bewondering hebben voor de verzorgenden, die met eindeloos geduld proberen de patiënt te helpen in de zo belangrijke zelfredzaamheid. Zo lang mogelijk deel nemen aan dagelijkse activiteiten, dat is het motto.
En denk erom: deze mensen zijn zeker geen kasplantjes. Bij vlagen zie je vormen van zelfrespect, gevoel voor humor, sterke emoties, kortom: alle vormen van sociale activiteiten.


In de kantlijn van deze berichten heb ik een aantal links (= verwijzingen, waar je op kunt klikken!)  vermeld naar filmpjes, boeken en artikelen, die een bredere kijk kunnen geven op het fenomeen Alzheimer. De grote verscheidenheid zoals boven beschreven, is terug te vinden in deze links. Lang niet alles is van hoogstaande kwaliteit, maar dat hoeft ook niet, want het vertalen van emoties in voor ieder acceptabele teksten is niet voor iedereen weggelegd.


Met Riet gaat het op en neer. Soms heeft ze een paar goede dagen, en kan ze wonderwel genieten van een persoonlijke benadering. Ze kan dan met een enkel woord goed reageren op haar omgeving, kan soms -tot ieders verbazing- een echte volzin zeggen. 
Maar deze momenten worden steeds schaarser. Meestal vlucht ze weg uit de huiskamer vanwege de drukte (hard praten, schelden, mopperen), en schuifelt ze met gebogen hoofd door de gangen. Als ik haar 's-avonds zo aantref, geeft ze op mijn vraag aan, dat ze heel erg moe is. Begrijpelijk, want ze schuifelt uiterst voorzichtig door de gangen, wat haar erg veel energie kost. Ze is dan ook blij, dat ze met mij ergens op een stil plekje kan zitten. Vaak te moe om actief aanwezig te zijn: ze sluit haar ogen, maar dut niet in. Ze luistert naar mijn stem, en heeft echt wel in de gaten, wanneer ik iets stoms zeg. Dan gaan haar ogen open en je ziet haar denken....


Gisteren gingen wij op theevisite bij Magdalena. Het was alweer een tijdje geleden, want Magdalena was met haar gezin met vakantie naar haar ouders in Polen geweest. Ik was benieuwd of Riet nog herinneringen had aan Magdalena en de kinderen. Nou, geloof me, ze was op haar manier dol enthousiast. Heerlijk om haar dan te zien in haar benadering van de kinderen. Het is fijn, dat wij deze bezoekjes hebben: even helemaal weg uit de sfeer van DrieMaasStede.
Des te moeilijker heeft Riet het, als we weer terug gaan. Ze was gistermiddag opstandig en verdrietig toen we het terrein opreden. Ze keek me smekend aan om me mee te nemen. Hield me krampachtig vast toen ik haar in de huiskamer wilde achterlaten. Tja, dat zijn wel even moeilijke momenten voor mij.... Kasplantjes? Nee, zeker niet!


Het is altijd de vraag, in hoeverre Riet zich zo'n fijne middag kan herinneren. Als ik haar er naar vraag, zie ik alleen maar vragende blikken: wat bedoel je?? Ze heeft er geen herinnering aan. Wel, dat het fijn is. Maar wat er gebeurd is, weet ze niet.
Soms denk ik: gelukkig dat ze haar situatie niet begrijpt, maar is dat wel zo? Aan haar emoties te oordelen, begrijpt ze wel, dat er iets niet goed is met haar. En daarom is het zo lastig om te peilen wat ze wel en niet weet of begrijpt.


Tot een volgende keer.