Riet is weer gevallen

Afgelopen zaterdag werd ik 's-morgens om even over 8 gebeld door Peggy, één van de verzorgsters die vaak in de ochtend aanwezig zijn en de mensen helpen met opstaan, wassen, aankleden, ontbijten. Even voor de wisseling van nacht- naar ochtendploeg  is Riet uit haar bed gekomen en door haar instabiliteit gevallen.
Voor zover men kan herleiden, is ze met haar hoofd op de vensterbank terecht gekomen en vervolgens met haar hoofd op de grond geklapt. De schade is aanzienlijk: boven op haar hoofd een flinke snee, die met een spuitbus is afgeplakt. Die plek is inmiddels uitgegroeid tot een pijnlijke grote bult.
Vervolgens is haar rechter slaap, vlak naast haar oog, flink toegetakeld en geschaafd. Alle kleuren van de regenboog. Haar oog zit bijna dicht.
Ze heeft haar val in een reflex willen breken, met als gevolg, dat haar hele rechter arm, van schouder tot vingertop pijnlijk is en bont en blauw ziet.

Voor de nacht heeft Riet een bewegingsmelder aan staan, die gekoppeld is aan de telefoon van de nachtverpleging. Maar het leed was al geschied toen men kwam kijken. Paniek natuurlijk, en meteen de dokter erbij gehaald. De eerste indruk was toch vrij goed, ondanks de hevige smak. In overleg met het personeel ben ik 's-middags op bezoek gegaan, want men had Riet toch maar weer in bed gelegd met wat pijnstillers.
En voor alle zekerheid worden er voortaan 's-nachts turnkussens voor haar bed gelegd.

Nou, het zag er inderdaad niet uit zaterdagmiddag. Ze had flinke hoofdpijn, dus we zijn meer op haar kamer gebleven. Ondanks de pijn was ze goedgeluimd en goed bij kennis. Zelfs beter, dan ik haar de laatste tijd vond. We hadden goed contact, voor zover je dat kunt verwachten van een Alzheimerpatiënt met ernstige dementie.

Ik kon haar met een gerust gevoel achterlaten bij de uitstekende verzorging, al is die vanwege de week-end bezetting slechts in handen van enkelen.... Ze werd met bed en al in de huiskamer gezet, zodat er voldoende aandacht was.

Gisteren, zondag, werd ik weer om 8 uur gebeld door Peggy: de dokter vond het toch beter foto's te laten maken van haar rechter arm, om breuk uit te sluiten.
Vanwege langdurige bouw- en renovatie-activiteiten in DrieMaasStede is de eigen Röntgen-afdeling tijdelijk gesloten, dus moesten we weer, net als op 14 januari bij haar vorige val, naar het ziekenhuis. Daar waren we om 9.30 uur, en om 12.00 uur waren we weer terug: geen breuken, wel flinke kneuzing.
Vanwege het heerlijke weer hebben we 's-middags samen buiten gezeten. Opmerkelijk hoe gelaten Riet zich dit allemaal laat gebeuren. Ze is vrolijk, kletst met iedereen, heeft aandacht voor de dingen om haar heen. En geeft zich volledig over aan de mensen om haar heen, die haar verzorgen. 

Om 16.00 uur ben ik naar huis gegaan: ze kon nu weer gewoon meedraaien in de huiskamer; kreeg daar eten en drinken, en aandacht. Aandoenlijk hoe haar huisgenoten reageren op de hele consternatie. Ze willen wel precies het naadje van de kous weten.
Om 17.00 uur werd ik gebeld door de dienstdoende arts van het ziekenhuis: bij nacontrole had men toch een scheurtje bij haar pols gevonden. Of we toch maar even terug wilden komen voor een gipsverband.
Verbazing alom natuurlijk op de afdeling, toen ik daar aankwam, want daar wist men van niets. Verklaarbaar , want die arts heeft het telefoonnummer gebruikt wat op de patiëntenstickers staat. En daarop staat het huisadres vermeld.
Enfin, Riet kreeg nog snel een boterham en drinken, want het zou wel eens laat kunnen worden met al dat gedoe. Maar gelukkig viel dat mee, want in een half uur waren we weer terug, en nu met een arm in het gips.

Het was een heftig weekendje.
  

Een korte samenvatting

Wat is de ziekte van Alzheimer?

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie, en komt voornamelijk voor bij mensen van boven de 60 jaar.

Het ziekteverloop is onomkeerbaar. De alzheimerpatiënt verliest zijn of haar intelligentie, geheugen, de mogelijkheid om te redeneren en te communiceren. De persoonlijkheid verandert, wat vooral voor de omgeving erg moeilijk te accepteren is. Deze persoon is niet meer de persoon die je kent en waar je lief en leed mee hebt gedeeld.

Uiteindelijk zorgt Alzheimer ervoor dat de patiënt zelfs de eenvoudigste taken niet meer kan uitvoeren en dus niet meer voor zichzelf kan zorgen. Het ziekteverloop wisselt heel sterk van persoon tot persoon. Soms doet iemand er jaren over voordat hij alle vaardigheden kwijt is en bij een ander gebeurt dit binnen 1 jaar.

Hoe de ziekte van Alzheimer de hersenen aantast.

De ziekte van Alzheimer vernietigt de zenuwcellen in de hersenen. Ik heb dit gezien op de foto’s die gemaakt zijn van de hersenen van Riet. Ik schrok daar enorm van, bijna al haar hersencellen waren vernietigd.

Het eerste gedeelte wat aangetast wordt is het geheugengedeelte. Daarom is geheugenverlies vaak de eerste tekenen van Alzheimer. Tevens is er dan sprake van ruimtelijk verlies – niet meer weten waar de badkamer of keuken is. Daarna worden de zenuwcellen aangetast die zorgen voor de taalvaardigheid en motoriek. Het verlies aan zenuwcellen doet de hersenmassa krimpen. De alzheimerpatiënt begint zijn vaardigheden te verliezen, waaronder het vermogen om te communiceren, bekende gezichten en dingen te herkennen, en hij heeft ook zijn gedrag en lichamelijke behoeften zoals eten en plassen niet langer onder controle. In de laatste stadia van de ziekte zijn de meeste mensen bedlegerig en voor hun verzorging volledig afhankelijk van anderen.

Zo is de situatie ook met Riet, die sinds februari 2010 op een verpleegafdeling van een verzorgingstehuis zit, en nu, april 2011, steeds moeizamer communiceert. Ook het aansturen van haar spieren (handen, benen) gaat steeds lastiger, zodat nu de beslissing is genomen, dat er een eigen rolstoel komt voor de wandelingen.

Het is voor mij een stukje verwerking om dit proces op papier te zetten. Een langdurig rouwproces, het voortdurend afscheid nemen en het dan een plaatsje geven. Het is niet anders.

Maar toch: hoe klein het wereldje van Riet ook is, ze heeft momenten van intense blijheid. Ze heeft haar plekje eindelijk gevonden, en kan hartstochtelijk genieten van de dingen om haar heen. Vooral de aandacht die ze krijgt van haar omgeving doet haar goed.
Hoe waar is haar lijfspreuk:  

MET EEN ARM OM JE SCHOUDER
SCHIJNT DE ZON PAS ECHT
AANDACHT IS GEEN LUXE
MAAR EEN MENSENRECHT

Ik vond ergens een aardig gedichtje:

Als ik de dingen niet meer weet,

als ik de namen niet meer ken,

en wat ik weet meteen vergeet,

zodat ik onherkenbaar ben,

denk dan aan de weg

door mij gegaan.

Zo heb ik het niet voor niets gedaan.

DEPAKINE

De afgelopen maand (wat gaat dat snel) is niet ongemerkt aan ons allemaal voorbij gegaan. Riet kreeg last van krampachtige reacties, vooral bij het opstaan uit de lig- of zithouding, maar ook spontaan zonder aanleiding. In het begin waren het nog krampachtige schokbewegingen in hand en arm, later trok dit naar de benen.


Op verzoek van de afdelingsleiding is Dr Ton Bakker (hoofd en oprichter van het Reactiveringscentrum waar Riet vorig jaar gestart is) geraadpleegd. Op zijn advies wordt sinds 3 weken het middel DEPAKINE toegediend.
Dr Bakker gaat voorlopig uit van lichte epileptische aanvallen, zogenaamde absences.
Als je dit opzoekt, vind je het volgende: 


Absences (vroeger Petit Mal genoemd)
Deze vorm van epilepsie wordt gekenmerkt door vrijwel altijd korte aanvallen met daling van het bewustzijn. Deze aanvallen kunnen vaak zo kort van duur zijn dat ze onopgemerkt voorbijgaan. Het hoofd kan eventjes knikken, de spraak kan enkele seconden stokken en dan weer normaal verder gaan of een wezenloze blik (staren) kan de aanval kenmerken. Soms treden enkele schokken in de arm op of knippert de patiënt even met de oogleden. Ook zuig- en kauwbewegingen doen zich vaak voor.



Ik heb de indruk, dat het middel werkt, in die zin, dat het krampachtig schokken niet of nauwelijks zichtbaar meer voor komt. Wel moet ze bij het opstaan even "in de benen komen" maar daar heeft iedereen min of meer last van. Wel is van belang, dat ze goed begeleid wordt bij het lopen, want het aansturen van haar handelingen (pakken, kijken, lopen, gaan zitten) wordt door haar hersens niet of niet goed gecoördineerd.
Het middel heeft natuurlijk ook de nodige bijwerkingen. Algehele moeheid, slaperigheid, verslapte spieren. Dus ook af en toe moeite met het ophouden van de plas, wat helaas niet altijd tijdig opgemerkt wordt door het personeel.



Maar voor de rest gaat het redelijk goed: ze is wat assertiever geworden naar haar huisgenoten; kan ook genieten van het moment; voelt zich steeds beter op haar plaats.
Ook voor haar is het steeds weer wennen aan nieuwe bewoners. In het halve jaar, dat zij verblijft op de afdeling De Kameel zijn er (van de 32 bewoners) 5 of 6 personen overleden. En dan word je toch weer even stil....
Gelukkig voor haar en de andere bewoners zijn deze trieste momenten slechts van korte duur. Meestal is na 2 dagen al een nieuwe bewoner verwelkomd.



De lente heeft nu eindelijk haar intrede gedaan met mooi weer. Voor Riet betekent dit: zo vaak het kan naar buiten voor een korte wandeling, en genieten van bloemen en vogels.
Vorig jaar ben ik nog met haar wezen wandelen in het duingebied bij Rockanje, de wandeling rondom het Quakjeswater. Helaas gaat dit niet meer, omdat ze zich teveel moet concentreren op de onverharde ondergrond. Wandelen over tegelpaden gaat nog goed, zolang de tegels recht liggen (foei Schiedam, schande, vooral in de woonwijk rondom DrieMaasStede is het bar en boos). En als het een beetje goed weer is, lukt de wandeling naar Oud-Kethel via het winkelcentrum ook nog wel, met af en toe een bankje. Is toch een wandeling van ruim 1 uur.



Voor mij is de tijd van de wat langere wandelingen ook aangebroken. Gisteren heb ik, samen met Cora, de Pannenhoef-wandeling bij Sprundel gelopen. 22 KM prachtig coulisenlandschap in de buurt van de abdij van Zundert, tussen Etten-Leur en de Belgische grens.



Geachte lezer, geef gerust je commentaar! Ik ben me ervan bewust, dat mijn krabbels slechts kantlijnfrutsels zijn in de onbegrijpelijke brei die Alzheimer heet. Maar toch: het gaat ons allen aan, in ons land heeft 20% van de bevolking min of meer Alzheimer, dat is 1 op de 5....

Groet, en tot een volgende keer.





Jarig!

Vorig jaar zat Riet net een week in DrieMaasStede toen ze haar verjaardag daar vierde. Voor haar was alles toen een boze droom, dus van een feestelijke stemming was geen sprake.
Door die afdeling (Molenstraat) wordt wel degelijk aandacht besteed aan verjaardagen: er wordt gezongen en er is altijd wel een of ander projectje in het teken van de verjaardag. Ook hangt er een grote kalender, waarop de jarigen van die maand gemeld staan, wat voor iedereen een goede reminder blijkt te zijn. En een paar zelfgebakken cakes gaan er altijd wel in.
De afdeling waar Riet nu sinds september verblijft is gevestigd in een nieuw gebouw. Prachtig en modern, maar nog tamelijk steriel. Er ontbreekt bijvoorbeeld een verjaardagskalender. Vervelend, als je hoort, dat iemand in de huiskamer een week eerder jarig was. Als je -zoals ik- iedere dag komt, voelt dat aan als een gemiste kans. Ook al hebben de meeste bewoners moeite met hun geheugen, een item als "verjaardag" is voor de meesten een prachtig onderwerp van gesprek. Gelukkig stond het wel in de huiskamer op het bord geschreven. En binnenkort wordt de maandkalender alsnog ingevoerd.
Zaterdag was Riet jarig. Om 10 uur was ik er, gewapend met een aantal cakes en een stapel kaarten. Natuurlijk kwam iedereen op de cake af, en werd in de andere huiskamers rondgedeeld. Het (voor)lezen van de prachtige kaarten had nogal wat voeten in de aarde, want de cake ging echt voor.

Maar wees gerust vrienden! Riet heeft met belangstelling gekeken naar de vele kaarten en geluisterd naar de welgemeende wensen. Allen van harte bedankt!
Om 11 uur kwamen Jos en Kirsten op verjaarsvisite. We zijn gezamenlijk nog even naar het restaurant geweest voor een kopje koffie.

Mijn idee om het eventuele bezoek wat te spreiden over de dag bleek een goede beslissing. Riet was 's-middags al behoorlijk moe, en om 19.00 uur werd ze op eigen verzoek naar bed gebracht. De vriendinnen, die overdag kwamen, waren op de hoogte, en begrepen de situatie. Zij komen regelmatig, en weten hoe Riet kan reageren.
Gisteren (zondag) was Riet erg afwezig. Het blijft voor de medische staf een probleem op welke wijze het onrustige gedrag bijgestuurd kan worden tot een stabiel gedrag. 


Nogmaals: bedankt voor alle kaarten. Geeft mij weer de gelegenheid met Riet te praten over de afzenders, die voor haar steeds verder verdwijnen in de mist van Alzheimer.

Verandering van karakter??

Volgende week (12 februari) is Riet alweer 1 jaar in DrieMaasStede. Wat gaat die tijd toch ongelooflijk snel voorbij.
Vaak denk ik terug aan de voorbije periode. De ellendige tijd vóór de opname in DrieMaasStede van onzekerheid en eenzaam vechten thuis: alles stond in het teken van verzet en ongeloof. Kan niet waar zijn. Samen komen we er wel uit, zoals altijd. Duizend keer proberen met allerlei foefjes. Maniertjes aanleren om dingen te onthouden. En maar weer opnieuw, elke dag. Tot het voor mij genoeg was, want voor Riet werd het een obsessie, ze werd er zichtbaar verdrietig van. Ik ging hulp zoeken bij de huisarts. Bij dit bericht knakte er iets bij Riet: ze gaf beetje bij beetje het vechten op. Beiden wisten we, dat het de verkeerde kant op zou gaan. Voorgoed.
Maar toch, we hielden ons vast aan de mooie momenten. We konden nog samen wandelen en fietsen en van de natuur genieten. En we zochten samen steeds de grens van het mogelijke op. Het was dan ook een groot verdriet voor ons toen we om veiligheidsredenen moesten stoppen met fietsen. Ik heb nog voorgesteld een tweelingfiets (naast elkaar) te proberen, maar dat was in haar verdriet een absoluut verkeerd voorstel.
Helaas is Riet fysiek niet meer in staat te fietsen, want haar spierkracht is hard achteruit gegaan. Ze heeft al moeite om een kopje vast te houden, laat staan het stuur van een fiets. Maar DrieMaasStede heeft een speciale driewieler (model bakfiets) waar een rolstoel op vastgezet kan worden. Wel zwaar fietsen natuurlijk, maar misschien wel eens leuk voor een keer!

Riet vecht niet meer. Ze is moe, en vraagt me steeds haar mee te nemen naar huis. Want ze voelt zich niet prettig: de mensen praten zo hard. Het liefst heeft ze iemand dicht bij haar, de hele dag bescherming.

Dit brengt me op de aanhef: verandering van karakter??
Als je je verdiept in wat Alzheimer eigenlijk is, dan kom je steeds in publicaties en gesprekken deze vraag tegen. Vaak wordt gezegd: ze is veranderd van karakter. Is dat wel zo? Ik denk van niet. Ik denk, dat ze nu haar ware karakter toont.
In de afgelopen 45 jaar heb ik Riet leren kennen als een zeer prettig, sociaal gericht persoon. Oppervlakkig gezien misschien wat afstandelijk, maar zelfstandig genoeg om haar eigen richting te bepalen. En ze had het vermogen door te zetten en vol te houden tot het uiterste.
Ik ben geneigd te stellen, dat dit haar aangeleerde eigenschappen zijn, de schil om haar wezen, waardoor ze zich weerbaar kon opstellen en zich kon handhaven in haar omgeving. Haar karakter laat een angstig, hulpvragend wezen zien; zo heeft ze zichzelf wel eens beschreven zoals ze was als kind.
Riet heeft al haar aangeleerde maniertjes afgelegd, en is terug gekeerd naar hoe ze als kind begonnen is: een angstig, maar lief mens, dat hunkert naar een uitgestoken hand. Letterlijk. Ik probeer haar die te geven.

Vanmiddag gaan we weer op theevisite bij Magdalena en Leroy en hun kinderen Tyron (ruim 2) en Melanie (net 1). Altijd weer leuk voor Riet, die deze bezoekjes als een hoogtepunt in haar huidige beleving ervaart.
Magdalena komt uit Polen, maar was werkzaam in Amsterdam, waar ze Leroy leerde kennen. En toen moest ze natuurlijk wel Nederlands leren. Wij leerden haar 2 jaar geleden kennen, toen wij het verzoek kregen haar te begeleiden als taalcoach. Daaruit is een heel bijzondere vriendschap ontstaan. Onlangs werd Melanie 1 jaar. We hebben dit met een heerlijke taart gevierd.

Nadat ik Riet vanmiddag terug gebracht heb, rijd ik door naar Jos en Kirsten in Haarlem om samen lekkere hapjes te maken. Die we 's-avonds gaan oppeuzelen, samen met de moeder van Kirsten en haar partner.
Gezellig, zo af en toe even iets anders. Ik blijf dan overnachten en ga maandagochtend op mijn gemak terug naar huis.

Op 19 februari wordt Riet 67. Veel te jong voor deze wurgende, dodelijke ziekte. Meer dan een heerlijke, zelfgebakken cake en een uitgestoken hand kan ik haar eigenlijk niet bieden. Helaas.

Heftige momenten

Voor Riet en haar medehuisgenoten waren de dagen rond Kerstmis en oud&nieuw best spannende dagen met veel ongewone prikkels. Sommige bewoners werden angstig of geprikkeld, anderen verbaasden zich dagelijks over de mooie versiering.
In mijn vorig verslag vertelde ik al iets over de periode tot en met Kerstmis, en nu verhaal ik over de periode daarna.
De muzikale middag op oudejaar zal ongetwijfeld druk bezocht zijn door de bewoners, want meezingen en dansen is dan troef. Maar toen ik op de afdeling kwam om Riet te halen voor die muziekmiddag bleek er in de huiskamer een heuse troubadour te zitten die met de bewoners leuke liedjes aan het zingen was. Mijn keus was snel gemaakt: wat is er nu leuker dan samen met je eigen mensen een gezellige middag te hebben met oliebollen en proseco?
De troubadour (een vrijwilliger, die regelmatig de diverse afdelingen bezoekt om samen met de bewoners in huiskamersfeer leuke oude liedjes te zingen met zijn gitaar) hield het vol tot tegen vieren. Petje af voor zulke mensen!
De volgende dag trof ik een angstige Riet aan: ze had niet kunnen slapen door al die herrie buiten. Maar dat was al snel vergeten, want op uitnodiging van de afdeling waren er behoorlijk wat familieleden gekomen om samen met de bewoners onder het genot van een hapje en een drankje het nieuwe jaar in te luiden. Afleiding genoeg dus voor de bewoners, want er liepen kinderen rond en een hond. En dat trekt altijd de aandacht.
's-Avonds om 8 uur kwamen Jos en Kirsten ook nog naar Riet om nieuwjaar te wensen. De meeste bewoners lagen al in bed, moe van de drukke dag. Riet was ook al in pyjama, maar met een lekker warm vest erover ging het best. Zelf thee zetten is dan wel gewenst, want de personele bezetting is op zo'n avond minimaal.

Het nieuwe jaar is voor Riet minder leuk begonnen: ze kreeg weer eens een blaasontsteking, waardoor de werking van de normale medicijnen onder druk kwam te staan. Het aanpassen van de antidepressiva is opgeschoven tot later: eerst de  blaasontsteking aangepakt.

Afgelopen vrijdagmiddag is Riet gevallen: ze schrok ergens van en raakte uit balans. Ze viel met haar hoofd tegen de stenen grond en bezeerde daarnaast haar linker schouder, pols en hand, en haar rechter pols die ze als afweer gebruikte.
Het zag er allemaal best ernstig uit vertelde Cora, die er bij was. Riet natuurlijk erg overstuur. Dokter erbij. Om 18.00 uur werd ik opgeroepen door de afdeling om -op advies van de dokter- foto's te laten maken in het ziekenhuis. Op schriftelijk aandringen van de dokter zijn er diverse foto's gemaakt, en het duurde dan ook lang voor we weer naar huis konden: gelukkig niets gebroken, maar wel behoorlijke kneuzingen.
Riet heeft een hoge pijngrens: al tijdens het wachten in het ziekenhuis kreeg ze weer praatjes en toonde ze belangstelling voor haar omgeving. En terug op de afdeling (21.00 uur!) was ze goed aanspreekbaar.
De volgende dag (zaterdag) ben ik met haar naar onze opticien gereden om haar bril te repareren. Ze had trek in een lekkere gevulde koek van de bakker, zei ze. En terug in DrieMaasStede wilde ze in het restaurant warme chocolademelk met veel slagroom voor bij de koek. Terug op de afdeling zaten we nog een uurtje samen in de huiskamer, want daar heeft ze behoefte aan: knus bij elkaar zitten.
Gistermiddag hebben we samen 2 uur in de verder lege huiskamer gezeten, kijkend naar een mooi dierenprogramma op de TV. Zolang ze last heeft van haar kneuzingen houden we het maar rustig. En Riet vindt het lekker knus.
Ik vermoei haar niet met verhalen over familie of vrienden, want ik merk aan haar, dat ze die dingen niet meer begrijpt. Zodra ik constateer, dat ze me niet kan volgen, ga ik over op een ander onderwerp.
Voor bezoekers is zo iets moeilijk te vatten, want in je verhaal aan Riet wil je dingen duidelijk maken. Voor Riet is het dan erg verwarrend wanneer een voor haar onbegrijpelijk verhaal meermalen wordt "opgedrongen".

Een volgende keer hoop ik wat foto's erbij te kunnen plaatsen.

Feestagen! Leuk, maar veel prikkels.

De kerstdagen liggen achter ons, rest nu nog de jaarwisseling. In het gehele verpleeghuis is erg veel aandacht geschonken aan versiering en "good-feeling" activiteiten. En dat begon al eind november met de sinterklaasperiode. Prachtige poppen en veel verlichte objecten. Erg sfeervol.
Op 5 december was er op de afdeling een pakjesmiddag georganiseerd, met voor iedereen een cadeautje, door 2 Pieten uitgedeeld. Grote hilariteit natuurlijk, en erg gezellig met lekkere dingen.

Direct na pakjesavond begonnen de voorbereidingen voor Kerstmis. Met veel fantasie waren de huiskamers en de gangen opgevrolijkt met winterse kerstversiering, en elke huiskamer kreeg een eigen kerstboom. Voor Riet was dit een leuke tijd, want ze mocht op haar manier mee helpen met het aanbrengen van de versiering. Ze zei er nooit veel van, maar desgevraagd wees ze trots op de mooie bomen met de prachtige ballen.
Er is door DrieMaasStede van alles uit de kast gehaald om een fijne kerstsfeer te creëren.
Op de avonden van 13, 14 en 15 december was er voor bewoners en familie een grandioze kerstshow, traditiegetrouw verzorgd door een flinke groep eigen personeel. De prachtige grote zaal (tevens restaurant) zat iedere avond bomvol.
Op donderdagavond 23 december was er een heus kerstconcert door een harmonieorkest uit Maassluis. De zaal zat weer bomvol, en de sfeer was geweldig.
Op vrijdagavond 24 december was er een kerkdienst met medewerking van een jongens- en meisjeskoor uit Rotterdam. En ook nu werd er weer volop meegezongen.

De kerstdagen zelf stonden in het teken van de diners met familieleden. Deels in het restaurant, deels op de afdelingen zelf. Voor de bewoners zelf is zo'n gezamenlijk diner best gezellig, al geeft het organiseren van zo iets wel behoorlijk wat opwinding. Besloten was om -uit praktische overweging- 2 huiskamers samen te voegen, en in 1 huiskamer de tafels te dekken, en in de andere de banken en zitjes te groeperen. 
Voor Riet was al die drukte te veel. Ik was er een uur van tevoren om wat hand- en spandiensten te verlenen, maar ik had mijn handen vol aan een hevig huilende Riet, die zich door niemand liet troosten. Hevig snikkend heeft ze zich een paar happen laten voeren, maar ze had er duidelijk geen trek in. Gelukkig klaarde de lucht wat op en kon ze het toetje zelf eten.
Toen we na het diner verhuisden naar de andere huiskamer, en daar gezellige muziek en hapjes en drankjes kregen, kon ze weer genieten van haar omgeving en meedoen met zang en dans.

Het diner op 2e kerstdag ging volgens zeggen stukken beter. Ik was er niet bij, maar ik geloof het direct. Voor mij waren deze kerstdagen bijzonder enerverend: 2e kerstdag was ik gast bij Jos en Kirsten. Na een schitterende, stevige wandeling in de besneeuwde duinen zijn we gedrieën de keuken ingedoken om het diner klaar te maken. Best gezellig!
De vorige dag kreeg ik -na mijn bezoek aan Riet- onverwachte gasten: Martijn en zijn vriendin Mirjam. Natuurlijk had ik de dagen ervoor snel wat aan kaarsen en kerstversiering gedaan, want het zag er wel heel erg kaal uit dit jaar. We hebben er een gezellige avond van gemaakt.

De blik is nu weer op Riet gericht: vanochtend werd ik door Miranda (de zorgcoördinator van Riet) gebeld, dat in overleg met de dokter en de psycholoog besloten was de medicatie (antidepressivum)  iets te verhogen, om Riet iets stabieler te krijgen. We moeten even het resultaat afwachten.
Vrijdagmiddag wordt het oude jaar muzikaal uitgeluid met een gezellige middag met een eenmansorkest. Altijd leuk, want er wordt dan volop meegezongen en gedanst.
Zaterdagmiddag (1 januari) is er op de afdeling nieuwjaarsbijeenkomst met een hapje en een drankje. En zondagmiddag gaan Riet en ik op nieuwjaarsvisite bij Magdalena en haar gezin.

En zo gaan we naadloos verder in 2011. Lezer, maak er iets van!
    

JIJ HEBT MIJ WEGGESTOPT

In mijn vorig bericht vertelde ik, dat Riet als proef een tijdje overdag op een andere afdeling zou verblijven, om te kijken, of deze 'actievere' mensen haar konden stimuleren tot een beter gevoel van welbehagen. Deze proef heeft slechts 5 dagen geduurd: de graad van activiteit lag duidelijk te hoog voor Riet, ze werd er erg onrustig van.
We zijn weer terug bij af, ze klaagt weer over de mensen om haar heen en over het feit, dat ze de hele dag niets te doen heeft. Let wel: dit is zo in haar belevingswereld. Bij mijn dagelijkse bezoekjes informeer (en constateer) ik regelmatig, dat er allerlei activiteiten plaats vinden, zoals bakken en koken, tekenen en schilderen, muziek, wandelen. Ja, het tempo wordt bepaald door de rolstoelgangers, en dat is wat bij Riet blijft 'hangen'.
De afgelopen week is heftig geweest: vanwege een maag-darmvirus (buikgriep) was de afdeling gesloten: de zieken waren in quarantaine, de rest mocht niet van de afdeling af om verdere besmetting te voorkomen. Bezoek werd afgeraden.
Voor Riet was dit vervelend, want activiteiten die elders in het gebouw plaats vinden, gingen haar neus voorbij. Dus geen beautysalon en kapper, geen schilderen, geen restaurantbezoek. Ook op de afdeling was de regelmaat van activiteiten verstoord.
Gelukkig wordt de situatie weer wat beter; afgelopen zondagmiddag hebben we met alle bewoners (verdeeld over 2 huiskamers) pakjesmiddag kunnen vieren met 2 Zwarte Pieten. Het was er best gezellig, want er werd veel gezongen en gelachen. En voor iedereen was er een pakje met een lekker geurtje en een shampoo.
Binnenkort zal de situatie op de afdeling wel weer normaal zijn, en zal iedereen zich weer vrij kunnen bewegen.


Riet heeft op dit moment een heel vervelend probleem: zij is heel boos op mij. "JIJ HEBT MIJ WEGGESTOPT" zegt ze al een paar dagen regelmatig tegen mij. Zoals altijd is ze blij als ik kom; ze wil dan zo gauw mogelijk weg van de afdeling. Samen met mij ergens naar toe, geeft niet waar naar toe. En als ik aangeef, dat ik weer weg ga, klampt ze zich aan me vast om mee te kunnen. Triest.
Maar nu is ze echt boos, want ze verwijt mij, dat ik niet eerlijk ben, en dat ik haar daar heb gedropt om zelf lekker overal naar toe te kunnen gaan. Ja, nu kan ze de woorden vinden. Het lijkt wel, of ze wekenlang heeft zitten broeden om mij dit te kunnen vertellen. 
Ik moet dit nu al een week lang over me heen laten komen; ze raakt het niet kwijt, en niemand kan haar hiermee helpen. Ze wil van mij weten waarom ik haar heb weggestopt, en ik kan haar geen (voor haar acceptabel) antwoord geven. Triest.


Ik heb deze situatie met deskundigen besproken: het wordt gezien als een normaal verschijnsel, dat na zekere tijd verdwijnt. Het heeft vooral te maken met het gewenningsproces; degene die het meest nabij staat, moet het doorgaans ontgelden. Het zal allemaal wel, maar ik voel mij zeer ongemakkelijk in deze situatie......   
Ik troost me maar met de gedachte, dat we binnenkort weer samen naar buiten kunnen; dat geeft de broodnodige afleiding. Voor Riet, voor mij.


Ik tracht mijn hoofd boven water te houden met wandelen. Vorige week met Cora in de Broekpolder, en gisteren met Karina in de Holiërhoekse polder. Dus beide wandelingen dicht bij huis, vanwege het minder goede weer. 


Ik hoop de volgende keer wat leuke dingen te kunnen vertellen.

Het grijze gebied: verzorging of verpleging?

De vorige keer vertelde ik iets over het grijze gebied tussen verzorging en verpleging. Doordat Riet last heeft van aanzienlijke apraxie, zijn bepaalde handelingen voor haar lastig tot onmogelijk.
In Wikipedia wordt apraxie alsvolgt omschreven:
<Apraxie is het onvermogen om complexe handelingen uit te voeren.(....)
In sommige gevallen kan de patiënt een complexe handeling wel imiteren nadat hij deze gezien heeft, maar kan vervolgens deze niet op commando uitvoeren op een later tijdstip. Een andere mogelijkheid is dat de patiënt onbewuste handelingen wél kan uitvoeren, maar bewúst ingezette bewegingen niet. Verstoorde articulatie komt vaak voor bij apraxie.>

Daarnaast heeft Riet behoorlijk last van afasie, waardoor ze vaak niet begrepen wordt.
Wikipedia zegt: <Afasie is een taalstoornis.(....) Wanneer mensen communiceren, gebeurt dit meestal door middel van taal. Praten, het vinden van de juiste woorden, begrijpen, lezen, schrijven en gebaren maken zijn onderdelen van taalgebruik. Wanneer als gevolg van hersenletsel één of meer onderdelen van het taalgebruik niet meer goed functioneren, noemt men dat afasie. De persoon kan de taal niet -goed- meer gebruiken.(....) Afasie is een taalstoornis. Geen twee mensen met afasie zijn precies gelijk - afasie is bij iedereen anders. De ernst en omvang van de afasie zijn onder andere afhankelijk van de plaats en de ernst van het hersenletsel, het vroegere taalvermogen en iemands persoonlijkheid. Sommige mensen met afasie kunnen wel goed taal begrijpen, maar hebben moeite met het vinden van de juiste woorden of met de zinsopbouw. (....)>

Ik haal deze begrippen er toch maar bij, zodat voor ieder duidelijk is, in welke lastige spagaat Riet zich bevindt. Voor de zorgverleners erg lastig, vooral als de tijd ontbreekt om te begrijpen wat Riet bedoelt......

Vanochtend had ik een gesprek met Miranda, de zorgcoördinator van Riet, en de dokter. Omdat al een tijdje duidelijk is, dat Riet niet lekker in haar vel zit, is de afdeling aan het uitzoeken wat voor Riet de beste manier van leven is. Gebleken is, dat Riet problemen heeft met de immobiliteit en het niveau van de meeste bewoners van haar afdeling.
De afdeling De Kameel, waar ze nu verblijft, is een verpleegafdeling. De meeste bewoners zijn (rol)stoelgebonden en vaak niet in staat zelfstandig handelingen te verrichten. 
De voorlopige conclusie is nu, dat het wellicht beter voor Riet zou kunnen zijn, dat ze geplaatst wordt in een groep waarvan de mensen minder afhankelijk zijn van verpleegzorg. Een groep dus, waar begeleiding en verzorging hand-in-hand gaan en waar mobiliteit en niveau voor Riet een pluspunt zouden kunnen zijn.
Kortom: vanaf maandag 22 november gaat de proef van start. Voorlopig zal Riet overdag verblijven tussen de mensen van de afdeling De Noord (ook genoemd naar een Schiedamse molen) op de 4e verdieping. Ze blijft dan zolang ze zelf wil, maar slaapt in haar eigen bed (De Kameel).
Als na een poosje blijkt, dat deze keuze goed uitpakt, zal ze intern verhuizen naar De Noord en van kamer ruilen met iemand die beter af is met de faciliteiten van een verpleegafdeling.
Ja, dat wordt weer wennen voor Riet (en mij) aan nieuwe mensen, maar ik heb er wel vertrouwen in, dat het beter is voor Riet. We zullen zien.

In het vorige bericht meldde ik onze reis naar Helmond voor een bezoek aan mijn moeder en aan Theo en San.
Dit bezoek is niet doorgegaan, omdat moeder een aantal dagen met een bootreis op stap was, maar vooral ook, omdat Theo plotseling met inwendige bloedingen opgenomen was in het ziekenhuis. Als Riet een beetje gewend is aan de nieuwe situatie ga ik weer eens een dagje plannen. Maar dat kan wel eens voorjaar worden, denk ik.

Zelf blijf ik alles op de voet volgen: van belang is, dat de communicatie vanaf het begin goed is. Tussen de afdelingen, en met mij, zodat onduidelijkheden zoals bij de vorige verhuizing, achterwege blijven.

Afgelopen maandag heb ik gewandeld in het grensgebied bij Huijbergen, nabij Bergen op Zoom. Het was er erg mooi, maar ook erg nat....
Kijk voor wat foto's via de volgende link:

http://picasaweb.google.com/hvogelaarster/HUIJBERGEN15112010?authkey=Gv1sRgCKXKqc2FurzB-wE&feat=directlink 

Het wordt steeds stiller.....

Voor Riet is het allemaal erg verwarrend: na een relatief rustige periode van wennen aan elkaar wordt haar nu dagelijks een vrij intensief dagprogramma aangeboden. Dit varieert van allerlei activiteiten in en rond de eigen huiskamer tot activiteiten in groter verband, zoals wandelen met vrijwilligers in de omgeving, maar ook schilderen in een tot atelier omgebouwd zaaltje, of met een paar anderen op museumbezoek in Rotterdam-Delfshaven. Ook concerten (DVD) in de filmzaal behoren tot het vaste menu.
Het is goed te merken aan Riet: ze is erg moe als ik 's avonds rond 18.30 op bezoek kom. Konden we tot kort geleden nog rustig een uurtje in het restaurant vertoeven met een drankje en wat fruit, nu geeft ze na een klein half uurtje aan, dat ze weg wil, want ze is moe bevestigt ze op mijn vraag. Ze is op die momenten niet meer in staat tot enig zinnig gesprek. Wel jammer, want waar kun je het dan nog over hebben?
Ik richt me voor het actievere werk dan maar op de zaterdag- en zondagmiddag.
Ze wil dan graag wandelen (zaterdags) of naar Magdalena en Leroy en hun kinderen Tyron en Melanie bij wie we regelmatig op zondag op theevisite gaan tot grote vreugde van Riet. Het is werkelijk een feest om dan met haar op stap te gaan.
Vanmiddag was het goed wandelweer, dus trokken we richting Winkelcentrum Hof van Spalandt, ongeveer 1,5 km lopen. En dan (met iets lekkers van de bakker) met een omweg door oud Kethel weer terug. Toch een wandeling van ruim een uur, en zonder problemen.  
Riet loopt dan in stilte, want haar communicatie beperkt zich tot zichtbaar genieten.
Het wordt steeds stiller.... Ik moet er erg aan wennen, dat ik steeds meer moeite moet doen om haar te begrijpen. Af en toe zegt ze iets onverstaanbaars, maar ze kan het niet herhalen of uitleggen. Erg frustrerend.
Ik troost me maar met de gedachte, dat Riet momenten van genot kent, zoals afgelopen donderdagavond, toen een Vlaardings Shantykoortje in een volle zaal een leuke meezingavond verzorgde. Het werd wel half 10....
Volgende week donderdag gaan we samen een dagje naar Helmond. Eerst naar mijn moeder, en daarna naar Theo en San (Riets oudste broer, aan wie ze erg gehecht is). Enkele maanden geleden hebben we dit ook gedaan, en dat was voor ons een groot succes. Het is te hopen, dat het nu ook allemaal goed gaat.

Het wordt steeds stiller..... Ook de verzorgenden (het personeel in brede zin) erkent dit.
In een eerder bericht heb ik al eens uitgelegd, dat in de psycho-geriatrische zorg een verdeling bestaat in zwaarte van de zorg. De lichtste vorm is de begeleidingsgroep, waarin mensen zitten die (met wat bijsturing) vrij zelfstandig kunnen functioneren.
Deze situatie heb ik ruim een jaar lang thuis meegemaakt met Riet, tot het naar mijn mening niet langer meer ging.
De tweede groep is de verzorgingsgroep, waarin mensen zitten die dagelijks hulp nodig hebben om goed te kunnen functioneren. Er is veel stimulans en begeleiding nodig om de mensen tot activiteit te bewegen.
De zwaarste groep is de verplegingsgroep, waarin de mensen zitten die volledig afhankelijk zijn van de hulp van anderen.
Riet zit momenteel in het grijze gebied tussen verzorging en verpleging. Omdat ze nog redelijk goed mobiel is, lijkt het of het allemaal wel mee valt. Als je echt met haar bezig bent, reken je haar steeds meer tot de laatste groep. Het is helaas niet anders.

Ik hoop een volgende keer wat positieve momenten toe te kunnen lichten, want die zijn er best wel. Maar ze worden wel schaars, want het wordt steeds stiller...... 

Voor het evenwicht ben ik aan het wandelen, alleen of in gezelschap.
Afgelopen dinsdag zaten wij (Cora, Jan en ik) in de buurt van Rijsbergen, onder Breda, aan de oude weg naar Antwerpen. Een schitterende "off-the-road" wandeling.