De Nieuwe Palmboom

"De Nieuwe Palmboom", zo heet de afdeling waar Riet sinds kort verblijft, is genoemd naar één van de 5 enorme graanmolens die Schiedam thans nog rijk is. 
Deze afdeling is een specifieke verpleegafdeling: ieder van de 36 bewoners heeft intensieve zorg nodig, in tegenstelling tot de afdeling waar Riet voorheen verbleef: daar zie je ook bewoners, die nog vrij actief en zelfstandig kunnen functioneren, maar ook fel op elkaar kunnen reageren.


Wat allereerst opvalt als je deze afdeling binnen loopt, is, dat het allemaal wat rustiger, relaxter oogt. Natuurlijk: behoorlijk wat bewoners zijn letterlijk aan het eind van hun latijn, maar des te meer valt de persoonlijke benadering op. 
Met dezelfde minimale bezetting als op de vorige afdeling krijgt men het toch voor elkaar de zaak draaiende te houden.
Het is de manier van werken, die (naar mijn idee) afwijkt, en dat begint al bij het eerste contact 's-morgens vroeg: een vriendelijke, rustige begroeting, met veel aandacht voor "het zich welbevinden". Even geen zin? Geen probleem. Belangrijk is, dat de bewoner op een prettige manier aan de dag begint.
Zo vond ik Riet de laatste zaterdag van maart om 10 uur in haar pyjama aan het ontbijt. Ik wilde met haar naar het (klassieke) koffieconcert in het restaurant, zoals elke laatste zaterdag van de maand. Maar nu dus even niet!
Deze manier van werken kost natuurlijk 's-morgens meer tijd voor het personeel, maar voorkomt wel, dat bewoners soms mokkend en tegendraads in de huiskamer aan de dag beginnen.


Een rustige afdeling: zowel 's-morgens als 's-middags zijn er activiteiten voor de bewoners, maar altijd in kleine groepjes, en nooit meer dan 1 activiteit per dag. De meesten kunnen immers de energie niet meer opbrengen voor teveel acties.
Op deze afdeling (waar de meesten problemen hebben met spreken (afasie) en de motoriek (apraxie)) is veel aandacht voor andere manieren van communicatie. Er wordt doelgericht gewerkt met geur en kleur, met smaak en geluid.


Riet viel al diezelfde eerste week met haar neus in de boter: een middag met allerlei lekkere hapjes!
En ook het paasmenu mocht er zijn:
- witlofsoep
- aardappelsalade met raapsteeltjes, eieren en soldaatjes
- karnejus met verse munt
- blintzes met zure room en warme jam
- panna cotta van yoghurt met witte chocolade en frambozen
- koffie of thee complet
Over 2 dagen verdeeld en alles ter plaatse door Geert en Jacqueline bereid en opgediend! Grote klasse! 
En natuurlijk geweldige hulp van extra personeel en familie!


Vrijdagmiddag is er een verjaardag-maaltijd. Dan wordt er voor de bewoners, die de afgelopen periode jarig waren (en hun naaste familie) gekookt, door dezelfde personen.
Helaas ben ik verhinderd, dus verschuift de verjaardag-maaltijd van Riet naar een volgende gelegenheid.


Voor de beeldvorming nog een plaatje van de nieuwbouw waar Riet woont:

Riet woont in de rechtervleugel, op de 1e verdieping, en kijkt vanuit de huiskamer uit in zuidwestelijke richting, op 200 meter afstand van de A4 (in aanleg).
Het ronde gebouw bevat het prachtige restaurant annex concertzaal, en diverse andere faciliteiten, waaronder kleine zaaltjes, kapper, winkeltje, bibliotheek, zwembad.
Het witte deel op de achtergrond is de oudbouw, waarvan een groot gedeelte al is gerenoveerd. Daar bevinden zich alle kantoren, en andere voorzieningen als arts, fysio, centrale keuken, dagbehandeling, en nog wat (tijdelijke) afdelingen.


Van de oude afdeling ontving ik nog 2 foto's, die gemaakt zijn tijdens de receptie op 1 januari 2012. De hapjes zijn door de afdeling zelf verzorgd.

 Op de bovenste foto met Marjolein Vermeulen (teamleidster), daaronder met good-old Peggy de Jong.


O ja, Riet en ik zijn ook weer (na de lange winterperiode) op theevisite (= koffie met gebak!!) bij Magdalena en haar gezin geweest. Nou, voor Riet was die middag een WERELDMIDDAG!
Ze heeft met volle teugen genoten van dat bezoek.
Zolang dit nog gaat, willen we het graag blijven doen.


Tot een volgende keer!
  

VERHUISD!!

Afgelopen maandagochtend werd ik al vroeg gebeld door Jos: of ik naar Haarlem kon komen om te helpen met de bouw van een kippenhok. Dus mijn bezoek aan Riet werd vervroegd naar 10 uur, op het gevaar af, dat ze nog niet gewassen en aangekleed was.
Maar Riet zat al achter haar boterham, zodat ik meteen de helpende hand kon toesteken.
Even later werd ik aangesproken door Diana, de zorgcoördinator van Riet. Of ik de volgende dag om 14.00 uur kon komen voor de verhuizing van Riet naar de afdeling "De Nieuwe Palmboom".
Het verhuizen van de persoonlijke eigendommen van Riet zou volledig door het personeel gebeuren. Ook het speciale bed met het valkussen gingen mee.
De naam van de afdeling is -evenals die van haar oude afdeling "De Kameel"- vernoemd naar één van de 5 nog bestaande graanmolens van Schiedam. Wie uit de lift de afdeling in loopt, ziet levensgroot een schitterende foto van deze molen.


Terug naar maandag: het kippenhok van Jos en Kirsten. Nu ken ik Jos al een paar jaar, en ik hield dan ook rekening met iets degelijks, maar nu was ik toch wel hogelijk verbaasd. Kijk maar eens naar de zojuist ontvangen foto's van de bouw van dit robuuste paleis, waarvan het nacht- annex broedhok volledig geluiddicht geïsoleerd is, en waarvan de ren niet bestaat uit het echte kippengaas, maar uit massieve houten palen en gegalvaniseerd draadstaal. Ongetwijfeld bedoeld voor de eeuwigheid.

Enfin, dinsdag dus de verhuizing. 's-Morgens om 10 uur was Jacqueline bij Riet voor haar wekelijkse bezoek als vrijwilligster, en even later kwam Cora onverwachts. Beiden wisten natuurlijk niet, dat de verhuizing die dag in de planning stond. 's-Middags kwam Karina met mij mee als "ondersteuning-want-je-weet-maar-nooit". En Harmke, die trouw elke dinsdagmiddag komt, was ook aanwezig om Riet op te vangen in de nieuwe huiskamer, terwijl Karina en ik met de overdracht bezig waren.
Alles liep voorspoedig, en na een uurtje konden wij een volkomen rustige Riet in goede handen achterlaten.
Haar kamer heeft een iets andere indeling en heeft meer licht door het grotere raam. De huiskamer ligt op het zuid-westen en geeft uitzicht op het tracé van de A4, waar de wegenbouwers op dit moment bezig zijn met het bouwen van hulpviaducten voor het bouwverkeer. 
Als straks de berg zand die er nu nog ligt, plaats heeft gemaakt voor een tunnel, afgedekt met gras, zal ons huis aan de Domburghoeve vanuit de huiskamer van Riet zichtbaar zijn.
De volgende keer zal ik wat vertellen over de andere benadering, zoals ik de vorige keer beschreef onder de noemer `snoezelen`.
Morgen staat voor het eerst sinds november weer een bezoek aan Magdalena en haar gezin op het programma. Vooral de kinderen vragen telkens wanneer Riet weer komt!


Tot de volgende keer!

SNOEZELEN

Vaak denken mantelzorgers, dat -als hun partner of ouder opgenomen wordt in een zorg- of verpleeginstelling- zij mantelzorger-af zijn. 
Niets is minder waar: veel partners en/of kinderen gaan zeer regelmatig op bezoek, helpen vaak bij het eten geven, zorgen dat de kleding in goede staat blijft, en zijn vaak het klankbord voor het personeel als het gaat om de voorgeschiedenis van de persoon in kwestie. Alsof dat geen mantelzorg is! 


Vanwaar deze inleiding? 
DrieMaasStede organiseert sinds dit jaar maandelijks een themabijeenkomst voor zorgverleners en familieleden. De opzet van deze themabijeenkomsten is: actuele onderwerpen nader te belichten en nieuwe ideeën toe te lichten.  
Afgelopen woensdag was er weer zo'n bijeenkomst, waarbij het dit keer ging over "snoezelen", ofwel "Belevingsgerichte Zorg" en "Zintuiglijke Activering en Ontspanning".
Zie voor een verdere verklaring: http://nl.wikipedia.org/wiki/Snoezelen   of http://www.btsg.nl/infobulletin/snoezelen.html


Het thema heeft mijn bijzondere belangstelling, omdat Riet binnenkort verhuist naar een andere afdeling, waar ze een omgeving zal vinden die rustiger is, dan de afdeling waar ze nu woont. 
Het is de bedoeling, dat het snoezelen breed wordt ingevoerd in DrieMaasStede, wat betekent, dat zowel het personeel, als de direct betrokken familieleden of mantelzorgers intensief zullen worden betrokken bij de trainingen. De omslag in het omgaan met de demente mens is: van doelgericht werken naar doelgerichte persoonlijke benadering.
Ik zal dat uitleggen: als Riet 's-morgens wakker wordt gemaakt om op te staan, kan dat op de snelle manier (want er wachten er nog een aantal), waarbij ze wel eens GEEN zin heeft om mee te werken. Dan kost het extra veel tijd om haar (in de huiskamer bij het ontbijt) in een goede stemming te brengen. Wordt ze wakker gemaakt met een vriendelijk praatje, waarbij ze direct in een goede stemming komt, dan kost dat op dat moment enige minuten extra tijd, maar je vermijdt daarmee onrust in de huiskamer.
Dit is de dagelijkse praktijk. De ervaren zorgverlener past dit met succes toe.


Dinsdag hebben Jos en ik een rondleiding op de afdeling waar Riet binnenkort naar toe verhuist. Als het eenmaal zover is, breekt er weer een nieuwe fase aan. Voor Riet, want alle "zusters" zijn nieuw voor haar, maar ook voor mij, om de persoon Riet aan iedereen uit te leggen. 
Misschien is het lezen van deze weblog een goed hulpmiddel om Riet te begrijpen. Ik zal het aanbevelen bij het personeel van die afdeling!  
En dan kom ik weer bij het begin van mijn betoog: mantelzorgers zijn vaak het klankbord voor het personeel als het gaat om de voorgeschiedenis van de persoon in kwestie.


Ik hoop, dat de communicatie met de zorgverleners op de nieuwe afdeling net zo goed zal zijn als nu op de huidige afdeling. Want daar is niets mis mee.


Tot een volgende keer!

RIET GAAT VERHUIZEN

Op 22 februari had ik een kort gesprek met Diana, de zorgcoördinator van Riet. In een daaropvolgende email aan de leden op mijn mailinglist schreef ik al:

Ik voelde al, dat er iets in de lucht hing; ik schreef er over in de weblog: interne verhuizingen.

Even in het kort: sinds de nieuwbouw van DMS in gebruik is, voert men het beleid de bewoners zoveel mogelijk op hun plaats te laten. 

Dat wil zeggen, dat op 1 afdeling zowel de verzorging als de verpleging plaats vindt. 

Dus geen verhuizing meer, als iemand vanuit de verzorging in de verpleging terecht komt.

Helaas is dit nobel streven (ook vanwege het nijpend personeelsgebrek) niet te handhaven.

De permanente zorg die de mensen in het verpleegstadium nodig hebben, is op deze afdeling, waar de nadruk ligt op de bewoner die NIET permanent nagelopen moet worden, niet voldoende aanwezig.

Binnenkort (dagen, weken?) zal Riet verhuizen naar een typische verpleegafdeling: De Nieuwe Palmboom, op de 1e verdieping.

Deze afdeling (ook genoemd naar 1 van de 5 molens van Schiedam) heeft personeel, dat specifiek is opgeleid voor het verzorgen van (demente) bewoners die verpleegzorg nodig hebben. De laatste fase dus, met snoezelen, zachte muziek, aangepast programma.

Voor Riet betekent dit: rust in de tent. Wel even wennen aan de nieuwe gezichten, maar Riet vindt iedereen aardig, die aardig tegen haar is!

Voor mij betekent het: wennen aan ander personeel, andere werkwijze. Maar ook dat overleef ik wel!

Maar meer nog dan op de oude afdeling zal ik geconfronteerd worden met de zekerheid van sterven. Het is niet anders.

De volgende keer zal ik in de weblog verder ingaan op deze verhuizing. Ik stuur jullie dit emailtje, om alvast aan het idee te wennen.

Degenen die haar regelmatig bezoeken, zal ik apart benaderen, zodra de verhuizing actueel is.

De rust is een klein beetje terug gekeerd, maar voor Riet is het gedurende de dagelijkse confrontaties met enkele nieuwe bewoners regelmatig hommeles. 
De huiskamer is vaak te druk voor haar, ze reageert op de geluiden om haar heen en ze wordt er zelf onrustig van.
Tot voor kort bleef ik met haar in de huiskamer: samen koffie drinken, een zacht muziekje op de achtergrond, een babbeltje met de anderen in de huiskamer. Riet voelde zich er ontspannen bij, reageerde goed, vroeg om een knuffel.
Maar dit veranderde drastisch met de komst van de nieuwe bewoners. Vooral de knullelceremonie viel allerminst in de smaak. Door 2 dames werd ik al snel uitgemaakt voor "viezerik", en ik moest maar gauw "oprotten". 
Het vervelende is, dat dit gedrag niet of nauwelijks te beïnvloeden is door een gesprek met die dames. Ook het personeel heeft daar op dat moment geen vat op. 
Uiteraard stoor ik me niet aan het niet-verwijtbare gedrag van deze dames, maar voor de algehele rust in de huiskamer vind ik het verstandiger om mijn bezoek aan Riet voortaan te verplaatsen naar het restaurant. 


Vanochtend trof ik Riet aan in de huiskamer, zonder bril, en gekleed in het bovenstuk van een pyjama. Eerst maar even zoeken naar die bril, want dit gebeurt wel eens vaker als ze geholpen wordt door nieuw personeel.
Opmerkelijk, zo rustig als Riet zich laat helpen door deze aardige dame! Maar van die bril geen spoor..... Komt wel weer boven water, want haar naam staat er in, zoals trouwens ook in haar gebit, dat ook regelmatig uit is als dat haar irriteert.
Maar vorige week waren haar schoenen zoek. Die bleken uiteindelijk ergens in een "washok" te staan om schoon gemaakt te worden.


Ik sluit af met een aardig gedichtje van Lenjef, dat ik vandaag via de email ontving. Een "mijn idee"-gedicht.

Nog een opmerking: als je een reactie wil plaatsen, dan kan dat natuurlijk altijd via onderstaande optie. Bedenk echter, dat die reactie dan openbaar wordt. Een voorbeeld kun je terug vinden onder het vorige bericht, door op "reacties" te klikken.

VEEL NIEUWE GEZICHTEN

Gisteren vierde Riet haar 68e verjaardag. 
Ik had haar er al enkele dagen op voorbereid: dat er kaarten zouden komen, en dat ik -net als de 2 voorgaande verjaardagen- weer met zelfgebakken cake zou komen voor de hele afdeling.
Heel opmerkelijk: door deze herhaalde reminders bleef er toch iets hangen, want ze vond het op haar manier allemaal best leuk. Ook het zingen en de felicitaties van het personeel.
Ze genoot van de mooie, kleurige kaarten. Ballonnen, bloemen, vogels, het had haar belangstelling. 
Helaas: mijn pogingen om de afzenders bij haar in beeld te brengen, hadden totaal geen effect; ik had niet anders verwacht. Maar dat ze in het middelpunt van de belangstelling stond, vond ze heel fijn.


Het leven gaat verder, zelfs in een verpleeghuis.
De afgelopen weken werden gekenmerkt door veel nieuwe gezichten. Van de 32 huisgenoten van de afdeling zijn er 5 overleden en een stuk of 10 verhuisd naar een andere afdeling.
Dat betekent: de helft van de afdeling is nieuw. Dus erg veel onrust, spanningen, aanvaringen. Daarbij is ook een deel van het personeel nieuw of overgekomen van andere afdelingen.
Dat dit alles zijn weerslag heeft op de oude bewoners (dus ook op Riet), hoef ik niemand uit te leggen.
Al die verhuizingen zullen wel goed doordacht zijn, maar bij mij rijst toch de vraag, of dit wel zo massaal moet. Zijn de bewoners niet veel meer gebaat bij "rust in de tent"?


Waarschijnlijk zal Riet binnenkort weer verhuizen naar haar eigen huiskamer, omdat de huiskamer waar ze nu dagelijks zit, door de nieuwkomers erg onrustig is. Riet stoort zich daar aan en gaat voortdurend op de loop. 
Naar verluid is haar eigen huiskamer nu rustiger, ondanks de samenvoeging met de aangrenzende huiskamer. Als proef heeft de leiding namelijk 2 huiskamers samengevoegd: 16 personen dus als 1 groep om samen te eten in de ene huiskamer, en te relaxen en andere activiteiten te doen in de andere huiskamer. Voor het personeel is dit natuurlijk praktisch, maar naar mijn idee zal dit voor de bewoners toch erg druk zijn.


Van de Belgische dichter-fotograaf Lenjef ontving ik het volgende gedichtje:

Riet wordt enthousiast als ik praat over wandelen bij mooi weer, over mooie bloemen, de vogels, en de eenden bij de singels. De lente is in aantocht, en ik laat haar meegenieten.


Tot een volgende keer!


  

SNEEUW, IJS, MAAR WIJ WACHTEN OP DE LENTE

Terwijl ik dit schrijf, is Nederland in de greep van de winter. Vorige week dachten we nog, dat de lente zeer nabij was, gezien de vroege bloeiers in de natuur. 
En nu zie je op het tracé van de toekomstige A4 (hier vlak achter, op 100 meter) ouders met kinderen op de slee. Waarschijnlijk voor het laatst, want de boomkappers zijn al volop bezig met groot materieel.
Binnenkort komen de machines om grond af te graven, want wat nu nog een 15 meter hoog tracé is, zal (binnen de bebouwde kom van Vlaardingen en Schiedam) spoedig veranderen in een tunnel, met sportvelden en wandelgebied erboven. Verderop, richting Kethelplein, zal de weg uit de tunnel kruipen en zich aansluiten op de aansluiting naar de Beneluxtunnel.


Aan Riet gaat dit alles voorbij. Nu de bomen kaal zijn, kan zij vanuit de huiskamer het tracé zien. Soms kijkt ze naar buiten en ziet dan mensen met honden op de bult lopen. Toch zeer opmerkelijk, want de afstand schat ik op 200 à 250 meter. Dan zegt ze "HOND" en ik verbaas me....
Nu is alles wit, en ook dat ziet ze: ze brabbelt onbegrijpelijke taal, maar heeft het duidelijk over de witte wereld.


Tijd om naar buiten te gaan, want het is schitterend weer. Maar ik durf het niet aan: ze is zo fragiel, zo breekbaar.
Zodra het wat warmer is, zoeken we echt de natuur weer op!


Dagelijks krijg ik via GOOGLE informatie over wat wereldwijd gepubliceerd is over Alzheimer. Veel is dubieus, soms interessant, vaak pretentieus. Wat me vooral interesseert, is wat vanuit de wetenschap tot ons komt. Zo kopt het Magazine ODE: Onderzoek bewijst: dementen weten, voelen en ervaren veel meer dan we aannemen
Kijk, dan lees ik meteen verder! (bedankt Hilda voor de tip!)
Graag zou ik wat willen overnemen van dat verhaal, maar ik volsta hier met een link naar dat artikel. Wie het lezen wil, kan het vinden op:  http://nl.odemagazine.com/doc/0134/Dementen_weten,_voelen_en_ervaren_veel_meer_dan_we_aannemen/  


Wat ik dagelijks lees, kan ik in het volgende fragment van afgelopen week laten zien: 

Amerikaans onderzoek heeft mogelijk een doorbraak opgeleverd over de oorzaak van de ziekte van Alzheimer. De onderzoekers hebben bij genetisch gemanipuleerde muizen laten zien dat de aandoening zich ontwikkelt als een infectieziekte. De nieuwe bevindingen bieden hoop dat het alzheimerproces kan worden doorbroken.

Cel voor cel besmet

“Het veld snakt naar een nieuwe hypothese”, zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrieaan het het UMC st. Radboud in Nijmegen en hoofd van het Alzheimer Centrum aldaar tegenover NRC Handelsblad. Al tientallen jaren lang proberen onderzoekers een vinger te krijgen achter het ontstaan van alzheimer, in de hoop een manier te vinden om het voortschrijdende proces van geheugenverlies te stoppen of zelfs terug te draaien.

Tot nu toe richtte onderzoek zich voornamelijk op een bepaald eiwit dat zich in onoplosbare stolsels ophoopt in aangetaste delen van de hersenen. De resultaten van de Amerikanen zijn behaald door met een ander eiwit, het tau-eiwit, aan de slag te gaan. Dit blijkt als een soort besmettelijke ziekte om zich heen te grijpen en hersencel voor hersencel te besmetten.

Tau-eiwit waarschijnlijk niet enige oorzaak alzheimer

Diverse onderzoekersgroepen werken reeds aan medicijnen die dit tau-eiwit aanpakken. Of dit ook de enige oorzaak is van alzheimer, lijkt ‘onwaarschijnlijk’, zegt Olde Rikkert.

De Amerikanen onder leiding van Karen Duff van de Columbia University in New York publiceerden hun resultaten gisteren online in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS One. Een ander Amerikaans team, van Harvard University, kwam onafhankelijk tot vergelijkbare resultaten en zal deze binnenkort publiceren in het tijdschrift Neuron.

Uit bovenstaand verslag blijkt, hoe wanhopig de wetenschap zoekt naar oplossingen.


Terug naar Riet. Ze beleeft haar dagen als een "nu-moment", waarmee ik wil zeggen, dat zojuist, zo-even, en zeker gisteren niet meer bestaat. Maar ook: straks, vanavond, morgen bestaat niet meer. Relevant is: nu.
Maar toch: iets, wat haar in het verleden sterk emotioneel beïnvloed heeft, komt regelmatig boven drijven. Helaas kan zoiets niet "op commando", maar gebeurt spontaan.
Kortgeleden zag ze een groepje mensen met honden op de bovenbeschreven bult lopen. Er liepen ook kleine kinderen bij, wat bij haar herinneringen opriep aan baby's die zij in haar armen gedragen heeft. Ze brabbelt dan wat over "klein kindje" en wordt dan heel enthousiast. 
In haar beleving vermengt ze dan 2 sterk emotionele ervaringen: het vast houden van Daantje, het in 2004 helaas direct overleden zoontje van Jos, en het vasthouden van Melanie (het dochtertje van Magdalena), toen ze pas geboren was. Op haar kamer staat een foto van Riet met Melanie in haar armen, toen die 2 maanden oud was. Als ik haar die foto laat zien (zelf ziet ze die foto niet staan), herkent ze Melanie, ook al is zij nu al weer 2 jaar! ONBEGRIJPELIJK.


Ik kan zo nog uren doorgaan, maar ik ben bang, dat dan lezers afhaken.....
Ik groet jullie!


ps: Volgende week zondag ziet Riet al 2 jaar in DMS.
En de 19e wordt ze 68, dus werk aan de winkel, want dat wordt weer cakes bakken!

HET NIEUWE JAAR - RUST IN DE TENT

Op zondag 1 januari was er op de afdeling een gezellig familiefeestje, want iedereen was uitgenodigd om elkaar "Gelukkig Nieuwjaar" te wensen. Met oliebollen, lekkere hapjes en een drankje, alles prima verzorgd door het eigen personeel.
Voor de meeste bewoners van de afdeling was deze drukte wel spannend, want er kwamen kinderen en een enkele hond, en dat geeft de nodige afleiding. Voor sommigen, zoals voor Riet, was al die drukte te veel. De drukke feestdagen gaven al de nodige prikkels, en nu kwam dit er nog overheen.....
Ik was vroeg aanwezig om de drukte voor te zijn, en dat kwam goed uit, want Riet kon het op dat moment nog behappen. Maar toen het na 'n half uur wat drukker werd, was dat aan Riet goed te merken: ze werd onrustig, kon zich niet meer concentreren, deed haar ogen dicht. Voor mij tijd om naar huis te gaan!
Het duurde nog enkele dagen vóór de rust was weergekeerd, want er moest nog van alles aan versiering opgeruimd worden.


Als ik 's-morgens rond 10.30 uur (koffietijd) Riet ga opzoeken, is het altijd weer spannend hoe zij reageert. Altijd blij natuurlijk, wanneer ze mij ziet (hoe kan het anders: wij kennen elkaar al 'n tijdje!), maar soms zegt ze desgevraagd, dat ze zo moe is. "Druk, moe" zegt ze dan, en doet vervolgens haar ogen dicht. Wat blijkt dan? Ze heeft een douchebeurt gehad, is aangekleed, heeft ontbeten. Als je je dan realiseert, wat dat voor haar betekent, dan is haar moeheid goed te verklaren: voor iedere actie moeten haar hersens haar lichaam aansturen, en dat wordt door de progressieve afbraak van haar hersenfuncties helaas steeds moeilijker. En daarnaast heeft ze 's-morgens bij het opstaan vrijwel dagelijks last van insulten (lichte, op epilepsie lijkende trekkingen), wat nog eens extra energie vreet.


Maar voor de rest gaat het naar omstandigheden goed. Riet is meestal goed aanspreekbaar, al bestaat haar communicatie slechts uit lichaamstaal en een enkel woord. 
Wij verlangen naar de lente (wie niet?), want dan kunnen we bij goed weer naar buiten voor een wandeling. Gezien haar broze lichamelijke conditie durf ik een wandeling bij koud weer niet aan. Deze mensen zijn erg vatbaar voor longontsteking en andere narigheden, dus ik neem geen risico.


Vanochtend ben ik terug gekomen uit Haarlem, waar we met veel vrienden gisteren de 40e verjaardag van Jos gevierd hebben. Het was een geweldig feest, ook vanwege de vele lekkere hapjes van de kookgroep waar Jos en Kirsten deel van uit maken.
Afgelopen dinsdag hadden Jos en ik een periodiek gesprek met een psychologe van DMS, en bij die gelegenheid gaat Jos altijd even bij zijn moeder langs. Helaas herkent Riet haar zoon al lange tijd niet meer (maar als ik het met Riet over Jos heb, dan merk ik toch wel enige herinnering aan hem waar te nemen). 
Jos heeft een paar foto's van Riet gemaakt:

Haar ogen spreken boekdelen. Ik heb er niets aan toe te voegen. Bedankt Jos, voor deze impressie.

Volgende maand viert Riet haar 68e verjaardag, op 19 februari. Een week ervoor zit ze 2 jaar in DrieMaasStede. Als ik terug kijk, en haar situatie vergelijk met die van andere bewoners, dan vind ik, dat zij in verhouding snel achteruit gaat. Desondanks hoop ik nog vele uurtjes met haar door te kunnen brengen, en als het even kan: buiten met een fijne wandeling. Ik kijk ernaar uit.

Hartelijke groet, en tot een volgende keer.

       

FEESTDAGEN: ONRUST EN PRIKKELS

Voor velen is de maand December een periode van drukte, regelen, inkopen, familiebezoek. En ellenlange rijen bij de kassa's natuurlijk.
In DrieMaasStede is die drukte goed merkbaar: meer prikkels en onrust dan gewoonlijk in de huiskamers. 
Onmiddellijk na sinterklaas werden de kerst-CD's voor de dag gehaald. En het is ongelooflijk maar waar: de herinnering aan de oude melodieën blijft bij de meesten bewaard. Zachtjes meeneuriën en wiegen! Dit geldt overigens niet alleen voor kerstmuziek, want ook bij muziek van de jaren 60, 70 of 80 wordt (vooral als het Nederlandse liedjes zijn) volop meegedaan. 
Hoe werkt het geheugen eigenlijk? Blijft iets wat emoties wakker roept langer bewaard in het geheugen? Blijkbaar wel. 
In mijn vorig bericht maakte ik melding van wat festiviteiten in DrieMaasStede. Zo was er op 13, 14 en 15 december een groots opgezette kerstshow, verzorgd door het personeel. Maar voor Riet zijn veel activiteiten, en zeker die welke 's-avonds plaat vinden, helaas niet meer te behappen. Wel gaat Riet elke maandagmiddag naar een speciale kerkdienst, bedoeld voor demente mensen. Of ze er veel aan heeft is natuurlijk de vraag, maar ze is even weg uit haar eigen omgeving, en krijgt aandacht en koffie.
Op donderdag 22 december is Riet 's-middags naar het restaurant geweest, waar 60 kinderen van de basisschool uit de buurt kerstliedjes kwamen zingen en zelfgemaakte kerststukjes bij zich hadden voor de bewoners. Karina was toevallig die middag op bezoek bij Riet, maar trof haar aan in de grote zaal, waar ze vanaf een afstandje zag hoe dit door Riet en de andere bewoners gewaardeerd werd. Riet vond het prachtig. Ook het kerststukje met kerstwens dat ze van een van de kinderen kreeg viel erg in de smaak. Dat staat nu op de vensterbank in haar kamer.
De beide kerstdagen heb ik Riet geholpen bij het diner. En dat ging prima. Grote bewondering heb ik voor het personeel, dat toch maar beide dagen extra uren draaide om het iedereen naar de zin te maken. Omdat van de 4 huiskamers er 2 gebruikt werden voor het diner, dus dubbel zoveel tafels in de "eetkamer", gaf dat veel onrust en prikkels bij de bewoners. Sommigen konden daar duidelijk niet goed mee om gaan, wat extra alertheid van het personeel betekende.


Aanstaande zaterdag is er weer een klassiek koffieconcert, 's-morgens om 10 uur, zoals elke laatste zaterdag van de maand. Deze keer een echt oudejaarsconcert, inclusief oliebollen. Deze concerten zijn van een heel redelijk niveau, en worden door de bewoners zeer gewaardeerd. 
Tot nu toe wandelde ik met Riet op ons gemak naar dit concert, dat in het restaurant wordt gegeven, maar ik geloof, dat het lopen nu misschien teveel wordt. Dat wordt dus voortaan de rolstoel.
Aan deze kleine dingen merk ik, dat Riet langzaam maar zeker achter uit gaat. Nog steeds kan ze intens genieten van een beetje persoonlijke aandacht, maar die momenten duren steeds korter: alle inspanning kost energie, en dat heeft Riet steeds minder. Steeds weer grijpt dit mij aan, ook nu, terwijl ik dit schrijf.


Gelukkig kan ik regelmatig afstand nemen! De afgelopen weken was er regelmatig afleiding: zingen met LIRIKO (zie ook www.liriko.nl ) op de Kerstmarkt, in het Zonnehuis en in onze eigen kerk, maar ook museumbezoek in Rotterdam en Dordrecht met fietsvriend Henk, eten bij Cora en Jan op 1e kerstdag, en gisteren een gezellige avond (en overnachting) bij Jos en Kirsten in Haarlem, samen met de moeder van Kirsten en haar partner Kees, en de opa en oma van Kirsten. De jongelui hadden een geweldig diner voor ons bereid. Grote klasse!
Morgenmiddag wordt Melanie, het dochtertje (bijna 2) van Magdalena en Leroy, en het zusje van Tyron, gedoopt. Opa en Oma uit Polen zijn er speciaal voor naar Vlaardingen gekomen. Ik ben ook van de partij, en zal er wat foto's maken. Als er wat leuks bij zit, zal ik dat plaatsen.


Wat het nieuwe jaar ons -Riet en mij- brengt, doet mij, eerlijk gezegd, het ergste vrezen, maar het is niet anders. Toch blijf ik positief, want ik zal toch verder moeten.
Veel, heel veel dank voor jullie kerstgroeten! Mede hierdoor voel ik me gesterkt in mijn dagelijkse zorg voor Riet.
Blijf me volgen, ook in het nieuwe jaar!

2012, maak er iets goeds van!  

Het is nu woensdag, laat in de middag. De doopplechtigheid van Melanie is achter de rug; ze vond dat natte water en dat zout maar niets.....

     

HET GAAT NIET GOED MET RIET

In mijn vorig bericht schreef ik aan het einde over de onzekerheid of onze theevisite aan Magdalena door kon gaan. 
Het was die zondag buitengewoon mistig, maar Riet had er wel zin in, dus zijn we toch maar gegaan. En het was weer ouderwets gezellig, ook al lagen de kinderen (moe van het buitenspelen) lekker te slapen.
Even na vieren gaf Riet aan, dat ze naar de wc moest. Lastig, dus snel een eind gemaakt aan ons bezoek om de veilige omgeving van DrieMaasStede voor deze klus op te zoeken.
Het was erg mistig, koud en al vrij donker, en het zicht op de galerij 7-hoog was niet te best. Voor Riet was dit erg beangstigend, en het kostte mij veel moeite om haar buiten in haar rolstoel te krijgen, want in haar angst begreep zij mijn woorden niet. Gelukkig kreeg ik haar wel in de auto, maar ze was echt bang in die mist.
De afgelopen weken heeft Riet regelmatig last van insulten, en ze is -meer dan anders- snel moe, en is dan erg afwezig, in zichzelf gekeerd. Ze reageert slecht op haar gestelde vragen, begrijpt niet wat je bedoelt, en wordt paniekerig als je haar wilt laten staan, of zitten. Erg lastig is dit bij het aan- en uitkleden, wassen of toiletbezoek, en zelfs eten en drinken gaan steeds moeizamer.
Vanmiddag wilde ik testen, of ik haar mee kon krijgen voor een korte wandeling om de kerstversiering te bekijken, maar ik kreeg haar niet uit haar stoel. Ze begreep mij absoluut niet. En ze vind het allemaal zo prachtig: die sinterklaasversiering van de afgelopen weken, en nu de kerstversiering!
In overleg met het personeel heb ik helaas moeten besluiten om ons voorgenomen bezoek aan Magdalena morgen af te zeggen. Ik durf het in deze omstandigheden niet meer aan.
Hopelijk is deze situatie tijdelijk, en kunnen we binnenkort weer onze theevisites voortzetten.
Ik heb Magdalena zojuist op de hoogte gesteld. Jammer, want we zouden de verjaardag van Leroy vieren..... Ik ga dan maar alleen, want er valt altijd genoeg te bespreken met Magdalena en Leroy. Zeker, nu tijdens de Kerstdagen opa en oma uit Polen overkomen, en Melanie gedoopt gaat worden op 28 december.
Gek is dat: 2 jaar geleden, in augustus, waren Riet en ik er bij, toen Magdalena en Leroy trouwden, en Tyron gedoopt werd, in het bijzijn van familie en vrienden van Magdalena. Het lijkt alsof dat vele jaren geleden heeft plaats gevonden.
Maar er staan meer leuke dingen op het programma: aanstaande dinsdag is er een grote kerstshow, verzorgd door het personeel van DrieMaasStede. Dit duurt tot 22.30 uur, dus dat lukt nooit met Riet...... 
En woensdag 21 december komt het Leger de Heils 's-avonds. 
En 22 december komen 60 kinderen van de basisschool uit de wijk liedjes zingen.  
Op 24 december is er een kerstviering, met aansluitend een luisterconcert van het Maasstedelijk koor.
Op 31 december een oudejaars(koffie)concert. (licht klassiek)
Ik vrees, dat veel van dit aanbod aan Riet voorbij gaat..... Hoe graag ze ook wil, ze kan het niet meer opbrengen. Helaas.


En dan hebben we nog de beide kerstdagen met het kerstdiner op de afdeling, samen met de familie (voor zover aanwezig...).
Hoewel ik wel aanwezig ben om Riet te helpen, eet ik niet mee. Uit ervaring weet ik, dat je dan een koude prak te verteren krijg, omdat het voeren van Riet erg veel tijd kost. De 1e kerstdag eet ik thuis, de 2e ben ik te gast bij Jos en Kirsten.


Lezer, mede namens Riet wens ik je fijne, inspirerende kerstdagen, en een heel goede start van 2012.
Wij van onze kant doen er alles aan om deze tijd goed door te komen!     

AFASIE en de valkuilen

Al eerder heb ik over de afasie van Riet geschreven, en gisteren stapte ik in een grote valkuil. Maar eerst nog even een korte uitleg (uit WIKIPEDIA):

Afasie is een taalstoornis (ICD-10: R47.0: dysfasie en afasie). De wetenschap die zich bezighoudt met het taal- en spraakgebrek ten gevolge van een hersenletsel heet afasiologie.

Het woord afasie komt van het Grieks en is een combinatie van a (= niet) en phanai (= spreken). In veel gevallen waarin de term afasie gebruikt wordt zou dysfasie beter zijn; de fatische functie is immers nooit in zijn geheel gestoord.

Wanneer mensen communiceren, gebeurt dit meestal door middel van taal. Praten, het vinden van de juiste woorden, begrijpen, lezen, schrijven en gebaren maken zijn onderdelen van taalgebruik. Wanneer als gevolg van hersenletsel één of meer onderdelen van het taalgebruik niet meer goed functioneren, noemt men dat afasie. De persoon kan de taal niet -goed- meer gebruiken.

Jaarlijks ondervinden veel mensen tijdens hun vakantie in het buitenland de frustratie van het niet goed duidelijk kunnen maken wat ze bedoelen of het niet goed begrijpen wat de ander bedoelt. Zelfs in landen waarvan men meent de taal goed te beheersen, zoals Engeland of Frankrijk, merkt men dat bijvoorbeeld bij een doktersbezoek. In landen waarvan men de taal minder goed beheerst, zoals Portugal, Turkije of China, worden de communicatiemogelijkheden met de lokale bevolking steeds beperkter en lukt het vaak zelfs niet meer om te krijgen wat men besteld heeft. Mensen met afasie ondervinden dagelijks deze problemen.

Afasie is een taalstoornis. Geen twee mensen met afasie zijn precies gelijk - afasie is bij iedereen anders. De ernst en omvang van de afasie zijn onder andere afhankelijk van de plaats en de ernst van het hersenletsel, het vroegere taalvermogen en iemands persoonlijkheid. Sommige mensen met afasie kunnen wel goed taal begrijpen, maar hebben moeite met het vinden van de juiste woorden of met de zinsopbouw (motorische afasie; heeft te maken met een stoornis in de efferente zenuwbanen). Anderen spreken juist wél veel, maar wat zij zeggen is voor de gesprekspartner niet of moeilijk te begrijpen; deze mensen hebben vaak grote problemen met het begrijpen van taal; sensorische afasie heeft te maken met een stoornis in de afferente zenuwbanen.

Gistermiddag: zonnig, weinig wind, dus ideaal voor een fijne wandeling. Riet had er zin in; lekker ingepakt met bontmuts, wanten en plaid wandelden we richting Kethel en winkelcentrum Spaland, onze zaterdagse wandeltocht.
Jammer dat Riet je niet kan zien vanuit haar rolstoel. Maar op haar manier kletst ze lekker mee over wat ze onderweg ziet en hoort. De verbale communicatie van Riet beperkt zich tot wat onbegrijpelijk gemurmel, maar haar lichaamstaal verraadt haar aanstekelijk enthousiasme.
De wekelijkse gang naar Bakker Klootwijk (wie kent hem niet in en rond Rotterdam) bracht mij tot een verrassende keus: Apfelstrudel. Op onze reizen in Duitsland bezochten we regelmatig de lokale Konditorei voor een kopje koffie met Apfelstrudel, warm, met vanillesaus.
Terug in de huiskamer gaf ik Riet een paar hapjes: een vies gezicht.... Gerustgesteld door mijn verklaring dat dit heerlijke appelgebak was, voerde ik de rest.
Toen ik gisteravond bij de koffie mijn tanden in mijn stuk zette, begreep ik plots wat Riet bedoelde: absoluut vies! Niet te vergelijken met wat we al die jaren met smaak gegeten hadden. En dat voor € 3,95.
Afasie en de valkuilen: je tuint erin voor je 't weet. Ik voelde me gisteravond erg bezwaard richting Riet, die mij vertrouwde en tegen haar zin gewoon door at.


Vorige week zondag was er een wandeling vanuit Natuurcentrum Boshoek. Jarenlang hebben Riet en ik op zondag deelgenomen aan deze wandelingen, die door de provincie en lokale organisaties worden uitgezet. Jan en Cora zijn ook regelmatige deelnemers, en omdat Cora een paar broeken en truien voor Riet bij zich had om te passen, kwam de wandeling prima uit. 

Zojuist werd ik gebeld door Diana, de zorgcoördinator van Riet. Vannacht heeft Riet weer insulten gehad, krampachtige spiertrekkingen, zoals ze al vaker de laatste tijd gehad heeft. Lijkt een beetje op epilepsie, maar wordt bij Riet veroorzaakt door uitval van haar hersenfuncties als gevolg van Alzheimer. Ook daarover heb ik eerder geschreven.

Omdat we vanmiddag samen naar Magdalena gaan op theevisite (maar dan met koffie en cakegebak!), heb ik met Diana afgesproken eerst de situatie te bekijken en dan te beslissen. Als het niet verantwoord is, zal ik Magdalena afbellen. Zij zal daar alle begrip voor hebben, want zij kent Riet ondertussen best goed. Voor de kinderen zal het afzeggen vervelend zijn, want Riet en ik zijn vaste bezoekers voor hen, en dat is fantastisch om mee te maken: de onbevangenheid tussen hen en Riet. Ze kletsen wat af!

Afwachten wat de dag ons verder brengt.

Hartelijke groeten.